• Ahmet Çelikkollu

  Sıvılaşma riski yüksek olan zeminlerde yapı tasarımı

  Tarafından gönderildi serhan üzerinde 24 Nisan 2026, 00:23'de

  Ahmet bey öncelikle merhabalar..

  Zemin etüt raporuna istinaden +0.00/-3.00 metre siltli gevşek kum bulunan, yer altı su seviyesinin -1.00 kotunda olduğu ve sıvılaşma riskinin yüksek olduğu bir parselde zemin + 7 normal kat bodrumsuz bir konut yapılması planlanmaktadır . Zemindeki sıvılaşma riskinden kaynaklı ve zemin taşıma gücü değerinin düşük olmasından dolayı parsele zemin iyileştirme (fore kazık) uygulaması yapılacaktır. Mimari proje incelendiğinde zemin katın +0.00 kotunda olduğu görülmektedir. Ilgili yapının statik projesi 80 cm radye temel olarak tasarlanmış olup temelde kolonlardan ve perdelerden 1.5 metre ampartman çıkılmıştır. Bu tarz yapılarda temel üst kotu +0.00 olarak mı alınmalı, yoksa binanın kök boyu olması ve devrilmeye karşı önlem olarak yapının temeli 1 veya 1.5 metre gömülüp, zemin kat seviyesine subasman perdeleri ile mi çıkılmalı.

  Şimdiden teşekkür ederim, iyi günler dilerim..

  Ahmet Celikkollu cevap verdi 5 gün, 7 saat önce 3 Üyeler · 3 Yanıtlar
• 3 Yanıtlar

• 

  Erhan Baytak

  Yönetici

  24 Nisan 2026, 10:29'de

  Sn. Çelikkollu daha doğru cevap verecektir. Ancak naçizane fikrimi beyan etmek istedim;

  Temel üst kotunun doğrudan +0.00 alınması bana doğru yaklaşım gibi gelmez.

  Çünkü parselde;

  -0.00 / -3.00 m arasında gevşek siltli kum,
  yer altı suyu -1.00 m,
  yüksek sıvılaşma riski,
  düşük zemin taşıma gücü,
  bodrumsuz zemin + 7 kat yapı bulunuyor.

  TBDY 2018’de sıvılaşabilir zeminler; yeraltı suyu altında kalan kum, siltli kum, plastik olmayan silt ve benzeri düşük kohezyonlu zeminler olarak değerlendirilir; sıvılaşma analizinin SPT/CPT ve laboratuvar verileriyle yapılması gerekir.

  Bu nedenle teknik olarak daha güvenli yaklaşım şudur:

  Radye temel, mümkünse en az 1.00–1.50 m gömülü olarak teşkil edilmeli; zemin kat +0.00 kotuna ise subasman/perde sistemiyle çıkılmalıdır.

  Bunun gerekçesi yalnızca “taşıma gücü” değildir. Fore kazık veya kazıklı radye ile taşıma problemi çözülebilir; ancak yapı bodrumsuz ve 7 katlı olduğundan devrilme momenti, yatay deprem etkileri, temel-zemin etkileşimi, kök boyu, ankastre çalışma ve temel çevresel tutulumu da dikkate alınmalıdır. Temelin tamamen yüzeye yakın bırakılması, özellikle bodrumsuz yapılarda yapının zemine yeterince “oturmaması” ve deprem etkileri altında daha olumsuz davranış göstermesi riskini artırabilir.

  80 cm radye temel ve kolon/perde akslarından 1,50 m ampatman yapılması olumlu bir tercihtir; ancak bu tek başına temelin gömülmesini ikame etmez. Sıvılaşma riski olan ve yeraltı suyu yüksek bir sahada, fore kazıkların sıvılaşabilir tabakayı geçerek sağlam taşıyıcı tabakaya soketlenmesi, kazık-radye etkileşiminin birlikte çözülmesi ve negatif çevre sürtünmesi, oturma, yanal deplasman gibi etkilerin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

  Benim kanaatimce proje şu şekilde revize edilmelidir:

  Temel üst kotu +0.00’da bırakılmamalı; radye temel alt/üst kotu yapı yüksekliği, kazık başlığı/radye ilişkisi, donatı yerleşimi ve mimari kotlar dikkate alınarak yaklaşık 1.00–1.50 m aşağı alınmalı; çevrede subasman perdeleri oluşturularak zemin kat +0.00 kotuna ulaşılmalıdır. Böylece yapı hem zemine daha iyi bağlanır hem de bodrumsuz yapıda kök boyu etkisi artırılır.

  Ancak nihai karar mutlaka geoteknik rapor, statik hesap modeli, kazık boyu/çapı/aks aralığı, sıvılaşma sonrası taşıma-oturma hesabı ve belediye/proje kontrol görüşü birlikte değerlendirilerek verilmelidir. Bu bilgilerle ben olsam, özellikle bu zemin koşullarında gömülü radye + subasman perde + fore kazıklı radye sistemini tercih ederim.

• 

  serhan

  Üye

  26 Nisan 2026, 02:29'de

  Değerli görüşleriniz ve cevabınız için teşekkür ederim..

• 

  Ahmet Celikkollu

  Üye

  27 Nisan 2026, 08:57'de

  Merhaba,

  Temelleri ikiye ayirabiliriz. Birincisi yuzeysel temeller, ikincisi derin temeller. Radye, surekli, tekil temeller yuzeysel temellerdir, ister 3 metre derinde yapin ister 6 metre derinde yapin. Kazikli temeller ise yapi yuklerini derinlere ilettiginden derin temellerdir. Sadece radye yaparak, sadece derin temel yaparak binanizin devrilme guvenligini tam olarak saglayamayacaginiz gibi, deprem davranisini da ideal hale getiremezsiniz. Temel sisteminden bagimsiz olarak, hem devrilme guvenligi acisindan hemde yer hareketi asamasinda binanin duzgun/istediginiz gibi davranmasi acisindan binanizi mutlaka gommeniz gerekir. Binayi ne kadar gomeceginize gelince bina yuksekliginin 1/7 si en az toprak altinda olmalidir. Bahsettiginiz bina 8 katli oldugundan, her kat 3 metre yuksekliginde olsa 8×3=24 m bina yuksekliginiz var demektir. Bu binanizin temeli ne olursa olsun 24/7=3,40 metresi toprak altinda olmalidir…Buna mutlaka riayet edin…

Yanıtlamak için Giriş Yapın