Ahmet bey oncelikle yazilariniz icin bende diger arkadaslar gibi tekrar tekrar tesekkur ediyorum.
Soruma gelince ayni konu icinde 2 soru sormak istiyorum. 1. Bodrum kati cevreleyen perdeler den zemin itkisini fiili olarak kaldirsak yani ordaki topragi bosaltsak ama perde kalsa ayni sekilde
2. Hayali olarak zemin itkisini aldiktan sonra bodrum perdesini de komple alsak
Eksenel yuk bakimindan ve yanal yuk bakimindan yorumununz ne olurdu.
Tesekkurler...
Rijit bodrum kat demek, illa toprak altında kalan kat anlamına gelmez. Eğer ilgili katin 4 tarafı , perde ile çevrili ise bu kat rijit kattir. Rijit katlarda deplasman sifira yakın olur(çok küçük).Rijit kat üstunde olan diğer katlar adeta bu rijit kütlenin üstüne oturmus bina gibi hareket eder. Mesela bodrumu olmayan 4 katli yapi düşünün. Bu yapinin en alt 2 katı'nın 4 kenarı da perde ile çevrilmiş olsun.Diger iki kat da kolonlu kirişli olsun. Üstteki iki katı , iki katli bir yapı gibi ćözebilirsiniz.Varsayin ki iki katlı bir yapı projelendiriyorsunuz.Daha sonra , ustteki iki katin mesneet tesirlerini alttaki iki kata tanimlayıp ayrica alttaki iki katı ayrıca çözebilirsiniz, herhangi bir problem çikmaz. Rijit kat kabulü budur.
Gelelim yanal toprak etkisine 3-4 metrelik toprak yükü dtkisi pek bir anlam ifade etmez. Toprak basınci bildiginiz gibi yukarida sıfır olmak üzere , aşagiya dogru artan uçgen bir yüktür. En altta (Ka x gama xH) kadar, bir kuvvet dogurur. Ka =0.3 derseniz,toprak yogunlugu 2t/m3 derseniz, yukseklikte 3m derseniz, uatay toprak basınci birim metreye 0.3 x 2 x 3=1.8t/m olur(etkime noktasi alttan 1 metre yukarida). Bu kuvvet onemsiz bir kuvvettir.Dolayısiyle, 3-4 metrelik toprak yuku icin hesaba bile gerek yoktur. Ancak toprak derinligi fazla jse yukaridaki hesap sistemi ile yatay yuk hesabi azalir. Rijit bodrumunn, eksenel yuk konusundaki rolüne gelince. Rijit perdelerin olmadigi bir ust katta normal kuvvetler kolonlarca karßılanir. Rijit bodrum kaya gelince bu normal kuvvetler kolonlarin yaninda perdelerce de karşılanir. Yani eijit bodrum kat olan binalarda, perde aralarinda kalan kolonların normal kuvvetine bakarsanız bir üst kata gore azaldıgini görürsünüz.Neden? Çünkü normal kuvvetin bir kısmıni rijit perdeler almiştır....Kisaca durumu boyle ablatabilirim. Umarim sorunuzu dogru anlsmısimdir....
Abi esas olarak sorumun ozeti su. Bodrym kat etrafina rijit perdeyi biz yanal toprak itkisini karsilasin diye mi yapiyoruz. Yoksa deprem davranisi ile bir alakasi varmi. Diyelim ki bu toprak itkisni perdeyle degil de teorik olarak mebran tipi sunek bir malzeme ile tuttuk. Bu sefer deprem hesaplarimizda ne degisirdi
Bodrum perdeleri daha ziyade, bodrumun vok rijit olup zeminmiş gibi davranması icin yapariz.Meseka 8 katli yapi düşünün, en alttaki iki katin etrafini tam perde ile döndüğünüzü düşünün. Bu iki kat son derece rijit oldugundan aynen zemin gibi hareket eder. Zemin sola giderse bu iki kat sola, zemin saga giderse bu iki kat daga gider. Ustteki katlarda sanki zeminin ustundeymiş gibi bu iki kattan bagimsiz hareket eder. Boyle bir yapiyi 6 katĺi ćozebilirsiniz. Sonra kolon tesirlerini alttaki iki kata verip iki kati da ayrica cozebilirsiniz. Dolayisiyle ekonomik sonuclar da verir. Bu yuzdendir ki güclendirilecek binalarda ilk olarak bidrum katlar perde ile cevrilir...