TBDY2016 taslak halinde. Iyilestirmeler muhtemelen Resmi Gazetede yayımlanancaya dek hatta yururluge girinceye dek devam edecek. Bugune kadar olan deneyimlerimiz bize bunu gösteriyor.
Bu yönetmelik şubat 2017 , mart 2017 gibi Resmi Gazetede yayımlanir, bir sene sonrada subat 2018, mart 2018 gibi yürürluge girer. En azindan benim beklentim bu. Yonetmelikler bildiginiz uzere bir komisyon tarafindan hazirlanmakta, hicbirinin kötu niyeti yok, yam aksine saygı duydugumuz guvendigimiz şahsiyetler. Ama durumun bu olması, yonetmeliklerin elestiriye kapalı olması gerektigi anlaminada gelmez. Tabiki yonetmeliklere uyacagız ama bilgimiz dogrultusunda da elestirmekten geri kalmayacagiz. Ben de bu yazıda elestiri hakkimı kullandim.
TBDY2016 gercekten cok genis kapsamli. Ben bu yonetmeliği sadece yönetmelik olarak gormüyorum, bu yonetmelik ayni zamanda bir ders kitabı hüvviyetinde. Yonetmeliğin bu yönü benim hosuma gidiyor.
Yonetmeliklerde benim en tasvip etmedigim dusunce şu : sonra cıkarilan yönetmelik , sanki daha ağır olmak zorunda, boyle bir hissiyat sözkonusu.Daha agır olabilir ama tabiki ama bunu her maddeye sirayet ettirmek gerekir mi ?
TDY2007 de minimun beton dayanimi biliyorsunuz C20 idi. TBDY2016 da ise C25 . Bunun nedenini ben anlamis degilim.Gerekliyse tabiki C20 yukseltilsin. Ama gerekli degil diye dusunmkteyim.Ayrica Turkiye sadece Ankara,Istanbul,Izmir vb sehirlerden ibaret degil. Ucra köseleri düşünün. Taşrada C20 beton bile uretmek zorken,Minimum beton sınifini gereksizce C25 e yukseltmek pek dogru olmasa gerek. Bununda yukarıda bahsettigim , "yeni yönetmelik de sartlar ağırlaştırilır" hissiyatından ortaya çiktiğı kanisindayim. Buna benzer bir agirlaştirmada, betonarme dikdortgen kolon ebatinda yapilmis. Halihazırda bildiginiz uzere en kuçuk ebatı 25 cm olan bir betonarme kolon yapabilmekteydiniz. TBDY2016 da ise bu deger 30 cm. Tek katli,iki katli da yapsaniz minimum 30 cm. Çok onceleri betonarme kolon minimum boyutu 20 cm idi.Yonetmelik degisti 25 cm oldu, yine yonetmelik degisecek 30 cm olacak.Insallah bundan sonra uzun sure yonetmelik degismez cunku sirada 35 cm var. Buda yeni yonetmelik daha ağir olmalı hissiyatinin bir urunu. Bazi muhendisler ,olsun guvenlik artsin 30 cm olsun diye de düşünebilir.Ancak bilinmelidirki bunun guvenlikle ilgisi yoktur,ayrica kullanacaginiz beton,celik hep kıt kaynaklardir.Gereksiz yere kullanmak pek akillica olmasa gerek.Ayrıca unutulmamalidir ki , kolonun minimum boyutunun degistirilmesi sadece beton tuketimini artirmaz, minimum donatilarda degiseceginden celik tuketiminide artirir.
Birde kötü bir huyumuz,yeni yönetmelik cıkarildiginda eski yapı stogunu hic düsünmüyoruz.O kadar keskin ve köklü degisiklikleri içeren yeni yönetmelikler hazırlıyoruz ki, o zamana dek ruhsat alip yaptiğınız binalar biranda yonetmelige uymayan, ruhsatli en ufak bir degisiklik bile yapamayacagıniz binalar haline geliyor. TBDY2016 yururluge girdiginde, 1997 ve 2007 yonetmeligine gore dizayn ettiginiz hicbir bina yonetmelik sartlarini saglamaz duruma düsecek.Bu mevcut yapilarda esasli tadilat ruhsati bile alamayacaksiniz.Cunkü esasli tadilat icin sizden 2016 yonetmeligine uygunluk isteyecekler, buda mumkün degil. Dolayisiyle tadilat ruhsati alamayacaksınız. Oysa bu yeni yonetmelikler 2-3 senede bir küçuk degisiklikler icerecek sekilde düsünulseydi sorun olmayacagi gibi, muhendislerin yönetmeliklere uyumuda daha kolay olurdu. TDY2007 aalinda 1997 deprem yonetmeliginden pek farkli degildir sadece ufak degisiklikler sozkonusudur.Yani 20 yil sonra TBDY2016 nin hazirlandigini soylememiz pek yanlış olmaz.
Şahsi gorüsüm zaman gectikce, birtakım aksaklıklar goruldükçe bu yonetmelikde birtakım iyileßtirmeler yapilacagi ve bu iyilestirmelerin daha hafifletecegi olacagi yönunde.Daha onceki yönetmeliklerde de bu böyle gerceklesti.Perde kesme hesaplari, kolon kiŕis kesme guvenligi hesaplari vb. Hele kolon kiris kesme guvenligi hesabındaki sinir deger degisikligi acayip bir ornek olarak tarihe gecti. Ilk 1997 deprem yonetmeligi ortaya çıktiginda,suneklik duzeyi yuksek betonarme tasiyici sistemlerde kontrolu zorunlu olan kolon kiriş kesme guvenligi sinir degeri küsatilmiş birlesimlerde 0.45xbjxhxfcd, kusatilmamıs birleşimlerde ise 0.30xbjxhxfcd idi. Yonetmelik yururluge girdi. Orta olcekli bir yapida bile yuksek sunekte bu degerler saglanamadi, yada cok cok iri kolonlar,genis kirisler gerekti.Baktilarki bu is olmuyor,birkac ay sonra kolon kiris kesme guvenligindeki 0.45 degerini 0.60 , 0.30 degerinide 0.45 e cikarttilar.Ne oldu, bir gecede kuryarmayan kesitler kurtarir hale geldi. Dolayisiyle yonetmelikler Allah yapisi degildir,birtakim iyilestirci degisiklikler gerceklesebilir. Umarim bu yonetmelik biraz hafifletilir ve ulkemize hayirli olur....
Ahmet CELIKKOLLU
Insaat Muhendisi
ESKISEHIR
Sayın Ahmet Bey,
Öğrencilik yıllarından beridir aklıma takılan bazı yönetmelik sınırlamarı meslek hayatımda da karşıma çıkıyor.
Ne demek istiyorum; Örneğin, perde kolon dediğimizde her mühendis 1/7 oranını söyleyecektir.
Fakat 30/205 yada 25/170 bir eleman yönetmeliğe göre perde kolon tanımına girmiyor. Buna yakın kolonlar ile proje yapanlara kolon aplikasyonlarında elle başlık donatısı ve etriyesi tanımlatıyoruz bazen. Bunun gibi birçok örnek var.
Merak ettiğim ise, neden bu sınırlamalar yapılıyor.? Yani zaten 25/175 bir eleman rijitliği oranında deprem kuvvetini alabiliyorsa, biz neden moment ve kesme kuvveti kapasitelerine göre bu elemanları sınıflandıramayalım.?
Yeni yönetmelikte bu tür değişiklikler bekliyordum.
Saygılar.