BETONARMEDE KİRİŞ EBATLARI

[ÇELİKKOLLU]

Deprem yönetmeliginde kiriş minimum eni 25 cm olarak belirlenmiştir. Bu şart, çerçeve kirişleri için gecerlidir. Yani, kiriş her iki ucu da kolona oturmalıdır. Bu şartı saglamayan kirısler de boyut kısıtlaması yoktur. 25cm, 20 cm, 15cm eninde kirişler yapabilirsiniz. Mesela düsuk döşeme için saplama bir kıriş yapacaksinız, yada konsol çiktınız ön tarafa kırış atacaksıniz, bu kirisleri istediginiz boyutta atabilirsiniz. Bilmeniz gereken 25cm kuralının sadece  cerceve kirislerini kapsadığı.

Kiriş yüksekligide önemli  bir konu. Eger kirisin kolonlara basmıyorsa, basit kiriş kabulü yapabilirsiniz. Basit kirislerde de biliyorsunuz mesnet momenti oluşmadıgindan, ortadaki moment oldukca büyuk çıkar, buda buyük sehime işarettir. Bu yuzden , kolonlara basmayan saplama kirislerde kirıs yuksekligi, net aciklıgın 1/10 u olmalidir. 600cm aciklikla bir yere saplama kiriş atacaksaniz 600/10=60 cm yukseklik kullamabilirsiniz. Peki bu durumda kiris yüksekligini biraz daha duşürmek mumkunmu? Mesela açiklik 600 cm ama ,40cm yuksekliginde saplama kiris yapabilirmiyiz?  Yapabilirsiniz tabi, ancak bu durumda kiris orta noktasindski sehimi hesaplammaniz gerekir ve fazla sehimin onlenmmesi gerekir(sehim sıniri  L /240,  L/480, L/300  BKNZ TS498). cerceve kirislerinde ise her iki kolon mesnetinde moment olusacagindan kiris orta momenti  ispeten dusük ćikar. Bu yuzden cerceve kirislerinde acikligin 12 de 1 ile , 15 te 1 i(1/12...kenar kiris,      1/15 orta aciklik kirisi) uymak yeterlidir.Daha az yukseklige sahip kiriş yapacaksanız sehim hesabi gerekir

Kiriş yuksekliginin tayinin de onemli bir hususta , kiriş yuksekliginin, o kirise bagli dosemenin(en fazla kalinliga sahip döseme) kalinliginin 3 katindan daha yuksek olmasidir. Mesela 12 cm lik döşemelerin oldugu br bolgede, yapacaginiz kiris yuksekligi en az 36 cm olmalidir.Bu kural da sadece cerceve kirisleri icin gecerlidir.Yani 12 cm lik dösemeniz varsa minimum kiriş boyutunuz 25/36 olmalidir. Saplama kirisler icin boyle bir kaide yoktur.

Kiris yuksekliginde onemli bir hususta, kiriş yuksekliginin kendisine bağlanan dosemelerin kalinlıginin 3 katından daha düşük yapilamamasıdir. 12 cm döşeme kalınlıgı olan bölgede bir çerceve kirisi yapacaksaniz, bu kiriş en az 12x3=36 cm olmalidir.Bu kural da anlayacaginiz gibi sadece çerceve kirisleri için gecerlidir.Cerceve kirisi olmayan elemanları istediginiz boyutta yapabilirsiniz. Diyebilirsiniz ki 36 cm olmasi gerekirken ben 30 cm yaptim ne olur?. Bu durumda elemaniniz kiriş olarak çalışmaz, 30 cm yuksekligindeki elemaniniz dösemenin bir parçasi gibi hareket eder.Sizde 30 cm yuksekliginde bir kiris tanimlayacaksaniz artik bunu dosemenin bir parcasi kabul ederek idealize etmelisiniz(kirişsiz döşeme)..

Ahmet CELIKKOLLU
Insaat Muhendisi
ESKISEHIR

[seymaonal]

Ahmet bey merhaba, ''Deprem yönetmeliginde kiriş minimum eni 25 cm olarak belirlenmiştir. Bu şart, çerçeve kirişleri için gecerlidir. Yani, kiriş her iki ucu da kolona oturmalıdır. Bu şartı saglamayan kirısler de boyut kısıtlaması yoktur. 25cm, 20 cm, 15cm eninde kirişler yapabilirsiniz. Mesela düsuk döşeme için saplama bir kıriş yapacaksinız, yada konsol çiktınız ön tarafa kırış atacaksıniz, bu kirisleri istediginiz boyutta atabilirsiniz. Bilmeniz gereken 25cm kuralının sadece  cerceve kirislerini kapsadığı.'' hususundaki görüşünüz betonarme çerçeve dışında yapılan kapalı çıkmalar içinde geçerli midir? Yani duvar yükünü de düşündüğümüzde kapalı çıkmalarda 20cm genişliğinde kiriş yapılabilir mi?

[ÇELİKKOLLU]

Ahmet bey merhaba, ''Deprem yönetmeliginde kiriş minimum eni 25 cm olarak belirlenmiştir. Bu şart, çerçeve kirişleri için gecerlidir. Yani, kiriş her iki ucu da kolona oturmalıdır. Bu şartı saglamayan kirısler de boyut kısıtlaması yoktur. 25cm, 20 cm, 15cm eninde kirişler yapabilirsiniz. Mesela düsuk döşeme için saplama bir kıriş yapacaksinız, yada konsol çiktınız ön tarafa kırış atacaksıniz, bu kirisleri istediginiz boyutta atabilirsiniz. Bilmeniz gereken 25cm kuralının sadece  cerceve kirislerini kapsadığı.'' hususundaki görüşünüz betonarme çerçeve dışında yapılan kapalı çıkmalar içinde geçerli midir? Yani duvar yükünü de düşündüğümüzde kapalı çıkmalarda 20cm genişliğinde kiriş yapılabilir mi?

Cerceve  kirisi  olmayan kirisler yukten bagimsiz yerden bagimsiz istediginiz ebatlarda  yapilabilir. Kapali cikmalardaki kirislerde  bu baglamda ebat sartina bagli   degildir.

[maksantiye]

Ahmet hocam çerçeve dışı kirişin eninin 20 cm yapılabileceğine dair yönetmelik bilgisi olmadığı için Belediyeler ve Yapı Denetim firmalarını ikna edemiyoruz. Bu konuda yardımcı olabilir misiniz. Bu konu ile ilgili resmi dokümanı nereden bulabilirim.

[ÇELİKKOLLU]

Ahmet hocam çerçeve dışı kirişin eninin 20 cm yapılabileceğine dair yönetmelik bilgisi olmadığı için Belediyeler ve Yapı Denetim firmalarını ikna edemiyoruz. Bu konuda yardımcı olabilir misiniz. Bu konu ile ilgili resmi dokümanı nereden bulabilirim.

Cerceve  disi kirisin 25 cm olmayacagi yonetmelikte   TBDY2018 de acikca  belirtilmis.

Tbdy2018  7.4.1  de sizinde bahsettiginiz enkesit   kosullari verilmistir.  Madde 7.4.1.1.d    de  ise  kiris genisligi ve yuksekligi ile ilgili   olarak sinirlamakarin cerceve  kirislerine  kolon kiris   dugum noktalari disinda saplanan ikincil   kirisler  icin zornlu  olmadigi belirtilmistir. Yani  kiris  kolona  baglanmiyorsa  ebat sinirlamasi yoktur. Bu konu nettir.  Baska kaynak gerekmez.