TBDY de TANIMLI DEPREMLER

[ÇELİKKOLLU]

TBDY 2016 da tanimlanan deprem sayilari oldukca artmis durumda.Yururluktdki yonetmeligimizde halihazirda sadece tasarim depreminden söz edillmekteydi(yeni yapi.).. TBDY ise yeni yapilarda ve mevcut yapilarda kullanilmak uzere 4 adet deprem duzeyinden bahsedilmekte.Bunlar :

DD1
DD2
DD3
DD4

Bu deprem duzeylerinden köşe taşı olarak kabul edeceğimiz deprem DD2 depremi.Bu deprem şu an ki tasarım depremine karşı gelmekte.DD2 nin üstünde kalan deprem yani DD1 drpremi tasarim depreminden büyük bir deprem.Yönetmelikde yer alan en büyuk deprem.DD3 ve DD4 depremi ise tasarim depremi olan DD2 den daha kücuk depremler.TBDY 2016 yonetmeligi hem yeni yapilarda hem mevcut yapilarda performansa dayali bir cozumleme istediginden, birden fazla deprem tanımlamasınin yapılması doğal karşılanmali.Yapinin performansıda zaten bu farklı depremlerde gosterecegi tepkiye göre belirlenmekte.TBDY2016da performansa dayali bir cözumleme ongoruldugunden, vatandaşın istediği performansta bir yapiyi muhendisyen talep etmesi olanaklı hale gelmekte.Yonetmelkkte normal performans duzeyleri binanin saglamasi gerekli olan en az performansi belirlemekte.Bunun altına düşmek mümkün değil. Ancak batandasin parasi varsa ve depremde daha iyj performans gösteren bir bina istiyorsa yonetmelikde ileri performans kriterlerini saglamasi yeterli.DD2 deprdmi tasarim depremi dedik.Şu anki yoneymelikde bulunan tasarim depremi, TBDY deki tasarim deprrminden daha kucük.Oyleki yeni ivmeler yururlukteki ibmelerin 1.4    1.5 kati.Buda demek oluyorki binayi daha buyuk atalet kuvvetlerine göre dizayn edecegiz.Daha buyuk kesitlerle ugraşacağız demek.

TBDY2016 da yuksek yapılardsn bahsedilmekte.Ancak kaya bir zemindeki yüksek bir yapı ile aluvyon yumusak bir zemindeki yuksek yapı tanımininda ayni olmaması gerektiģi aşikar.İşte TBDY2016 DA bunu gozetmis. Yapida olusması muhtrmel ivmenin büyuklügune göre yüksek yapı tarifi yapilmış.Doğru bir yaklasim.

TBDY2016 da R katsayıları yaninda  D katsayilarida tablolardan tasiyici sistemlere göre tablolardan seçilecek.D  dayanım fazlaligi katsayisi demek.Dayanim fazlaliği katsayısini bilinen malzeme üzerinddn tsnimlayaljm.Celkm dusunun.Çeligi  skma daysnimj yaklaşık 4200 kg/cm2.Ancak biz biliyorsunux hessplarimizi 3650 ye vore yspmaktayiz.Iste 3650/4200
 Orani dayanim fazla liğinı belirten bir oran. Yurutlukyekj TDY 2007 DE dayanim fazlaligi katsayisi yaklaşık olarak 1.5   idi..(D=1.5)TBDY de ise bu oran2.00, 2.50...bu katsayj  yuzun den ozellike kesme kuvvetletilisan elemanlaruın kuvvetleri daha buyuk alinacak .Mesela bir ximbslama tahkiki yapacaksaniz kuvvegi 2 ile 2.5 ile carpacaksinniz.

Sonuc olarsk biraz dzha agırlastirilmis bir  yonetmelik...


Ahmet CELIKKOLLU
Insaat Muhendisi
ESKISEHIR