MÜHENDİS HERŞEYİ HESAPLAMALI MI?

[ÇELİKKOLLU]

Inşaat mühendisleri olarak iyi kötü hesap  biliyoruz. Bilgisayarların da   yardımi oluyor tabi.

Bir proje dizayn ederken, kayda değer etkileri hesaplamalı, kaydadeger olmayan etkileri dikkate almamamiz gerekir. En ufak ayrintıyi hesaplamaya kalkarsaniz, ayrıntılar içinde boğulur gidersiniz. Ayrıca ayrintı ile uğraşıcam diye, temel bir takım etkileri de gözden kaçırabilirsiniz. Bu yüzden birşeyleri hesaplarken şovdan kaçmamız gerekir.

Bir örnek vereyim. 3 metre bodrum kat yüksekliği olan bir yapi dixayn ediyorsunuz diyelim.Bodrum kst kenarlarıni perde yaptıniz diyelim. Bodrumun tamami bile toprak altında olsa, bu perdeye etkiyecek toprak itkisi kayda deger değildir. Yani toprak itkisini hesaplayıp, bunu perdeye vermek, oradan kesit tesirlerini bulmak vb gereksizdir, abesle iştigaldir. Ancak toprak itkisi daha fazla ise, bodrum kat/katlar fazla ve yuksek ise o zaman toprak itkisi uzerine bir çalişma yapabilirsiniz(>3 M). Bazen ilk etapta neyin kayda degerolduğunu neyin kayda deger olmadığını dolayisıyle neyi hesaplayacaģinızı neyi hesaplamayacağinızı kestiremeyebilirsiniz. Boyle durumlarda hesabinizi yaparsıniz, bu bir tecrube olur.

Proje yaparken aldiğinız yükleri de bir düşünün. Mantıkli mi, toletans var mı gibi. Mesela balkonlarda hareketli yük. TS498 ne diyor: 500 kg/m2. Yani 1 metrekare de 500 kg hareketli yük aliyorsunuz. Bu ne demek. Balkon üzerine 1 metreye 1 metrelik bir kare çizin. Bu karenin içine 100 kg'lik 5 kisiyi doldurun/doldurmaya çalışın. Mumkünmüdür bu? Bu tür düşünceler sizin neyi tolere edip eddmeyeceginizi  anlatir. Balkon dizayn etmissiniz, 500 kg/metrekare hareketli yuk almışsinız, sonra adam gelmis ufak bir şömineyi balkona kurup kuramayacağını soruyor. Varsin kursun.Sonucta aldıgıniz yukleri biliyorsunuz.

Sonuc olarak, ayrintiya gerektiği zaman girin. Ayrintıli hesap yaptığinız da guvenli bina yaptıginızı sanmayın. Basit hesaplara yonelin, basitleştirmeye çalısin.


Ahmet CELIKKOLLU
Insaat Muhendisi
ESKISEHIR