TEMELLER(BETONARME)

[ÇELİKKOLLU]

Taşıyıci sistem tasaŕimındak amaç, etkilerin zemine(topraga) iletilmesidir. Tasarladıgınıż döşrmede,kirişte, kolon da kesit tesirlerini yoketmez. Yaptıkları şey, oluşan kesit tesirlerini kendisinden sonra gelen bir elemana  iletmekten ibarettir.Döşeme kirişe, kiriş kolona, kolon temele, temel toprağa. Dikkat edin tum tesirler toprakta bulusuyor. Toprakda ilettiginiz bu tesirleri karsılayabilmeli.

Zemin taşima gücü dedigimiz değer, zeminin sınırlı oturma yaparak karsılayabileceği değerdirGerilme). Yoksa değişik oturma degerlerine karşılık gelen birsürü taşıma gücünden bahsedebiliriz.Terzaghi nin taşima gücü formülünü aklınıza getirin. Bu formülü kullanarak bir zemin taşıma gücü bulunmuşsa/bulmuşsanız, bu değer 2.5 cm oturmaya karşılık gelen değerdir. Bunu bilmelisiniz. Eger size 1 cm lik bir oturma gerekli ise Terzaghi işinizi gormez, formulasyonları iyileştirmek yada degiştirmek zorundasinız.

Başlıca kullandiğimız üc tür temel bulunmakta(sığ temeller).tekil, sürekli,alan(radye) temel. Üst yapınızın olusturacağı gerilmeye gore bu tiplerden birini seçmeniz mumkün. Surekli bu uygulanir, surekli radye kullanırim gibi söylemler son derece gereksizdir. Ne gerekiyorsa onu kullanmanız yeterlidir. Hangi tür temeli kullanirsak kullanalım temellerin x ve y yönlerinde  birbirine mutlaka irtibatlı olması gerekir.Alan temellerde buna gerek olmaz, zaten yüzeyin tamamı betonla kaplıdır. Iki yonlü sürekli temellerde de bu  baglantı gorevini zaten temel kirişleri yerine getirir.Ancak tek yönlü surekli temellerde yada tekil temellerde , temel baglantiları mutlaka yapılmalidir(bağ kirişleri ile). Bu bağ kirişlerinin amacı ,yatay kuvvetleri almaktır. Zemin gerilmesi baglaminda herhangi bir katkıları hesapta dikkate alinmaz.Baģ kirisleri ozellikle çekme kuvveti alacak diye düzenlenmelidir.Bu baglamda pliye kullanilmaz.

Temel kirişlerinde saplama yapılmaz.Temel kirislerindeki moment diyagramını incelerseniz neden yapılmayacagi konusunda bir fikir sahibi olursunuz. Temeller arsa izin verdigi surece, yapı izdüsumunden daha büyük yapılmalidır, yani konsol çıkılmalıdır.Bu konsollar iç açıklıklarda oluşan momentlerin kücülmesini sağlarlar.Ayrica tahmin ettiğiniz üzere zemin gerilmesinin nispeten azalmasında etkilidirler(Alan  büyüdüğunden gerilme azalır) . Dört taraftan konsol çıkamıyorsanız bile yapılasma ve arsanız elverdiği ölçüde konsol çıkmaya ozen gösteriniz.

Kisa temel kirişlerinde yapilan en büyuk yanlışlardan biri pliye kullanmaktir.Buküm yerleri adeta birbirine girdiğınden, cekme kuvvetini karşilayacak donatı yerinde olmamaktadir.Sanırim artık şu pliye aşkından vazgeçilmelidir.Temek kirislerinde en 40 cm den daha büyukse çift etriye kullanmak mantıklidır.Temel kirişleride yonetmelik şartlari kapsaminda diger kiriş hukumlerine baglıdır.Yonetmelik boyle der.Dolayisıyle yönetmelik bazında incelediğimizde temel kirislerinde de etriye sıklaştirması yapmanın zorunlu oldugu sonucunu çıkarabiliriz.Ancak teknik yonden baktığımizda ise temelde herhangi bir suneklikten söz edemeyiz.Etriye sıklastırması da suneklik amaçlı bir kabul oldgundan temelde uyulmayabilir sonucu cıkmaktadir.Anvak biz yönetmeliklere uymak zorunda oldugumuzdan temel kirislerinde de sıklaştırma yapılmalıdir.

Temel kirisleri acıklığın 1/10  undan daha düşük yukseklikte yapılamaz.Diyelim 7 metrelik bir açıklığa temel kirişi atacaksıniz, bu temel  kirisinin yuksekliği 700/10=70 cm den aşağı olmamalıdır.

Alan temellerde ise(kirişsiz radye) kalınlık 30 cm den aşagi düsünülmemelidir.Ön yaklaşım olarak ,alan temel tasarımınizda kat başına 10 cm düşünebilirsiniz.Diyelim 10 katlı bir yapi temeli tasarlıyorsunuz ,temel kalınlıgını 100 cm olarak belirleyebilirsiniz...



Ahmet CELIKKOLLU
Inşaat Muhendisi
ESKISEHIR

[cermehan]

İyi çalışmalar kolay gelsin.
14m açıklıklı bir kümes projesinde temel kalınlığı 140cm yapılması gerekir mi?

"Alıntı TS500"
Kirişli olan sürekli temellerde, kiriş yüksekliği plak da içinde olmak üzere, serbest açıklığın 1/10 undan,
plak kalınlığı da 200 mm den daha az olamaz. Bu tür temellerde kiriş kesitinin Madde 8.1.3 e göre
bulunan Vcr kesmede çatlama dayanımı, kolon yüzünde hesaplanan Vd tasarım kesme kuvvetinden
büyük olması olabildiğince sağlanmalıdır. Bu sağlanamıyorsa, aradaki fark olabildiğince küçük
tutulmalıdır.

bu tarz tek katlı sanayi yapılarında ya da kümeslerde kesme sağlandığında temel kalınlığı neye göre belirlenmeli? teşekkür ederim şimdiden

[ÇELİKKOLLU]

İyi çalışmalar kolay gelsin.
14m açıklıklı bir kümes projesinde temel kalınlığı 140cm yapılması gerekir mi?

"Alıntı TS500"
Kirişli olan sürekli temellerde, kiriş yüksekliği plak da içinde olmak üzere, serbest açıklığın 1/10 undan,
plak kalınlığı da 200 mm den daha az olamaz. Bu tür temellerde kiriş kesitinin Madde 8.1.3 e göre
bulunan Vcr kesmede çatlama dayanımı, kolon yüzünde hesaplanan Vd tasarım kesme kuvvetinden
büyük olması olabildiğince sağlanmalıdır. Bu sağlanamıyorsa, aradaki fark olabildiğince küçük
tutulmalıdır.

bu tarz tek katlı sanayi yapılarında ya da kümeslerde kesme sağlandığında temel kalınlığı neye göre belirlenmeli? teşekkür ederim şimdiden

Bu tarz yapilarda genelde tekil temel kullanilir, aralar bag kirisleri ile baglanir. Surekli temel kullanmaniz gerekmez.