FARKLI ZAMANLARDA BETON DÖKÜMU

[ÇELİKKOLLU]

Ulkemizde betonarme yapi stogu oldukça fazla. Ideal olan durum , yapimiz kac katli ise tamamınin kalıbını cAkmak, tek seferde de beton dökumünü yapmak. Böylece tam bir homojenlik sağlanmakla beraber, nispeten düsuk kesme kapasitesine sahip yüzeylerden kurtulunmuş olunur.Ancak bunu yapan  ben gormedim.teorik olarak bu mumkun ama pratik olarK mumkun degil.

Genlelde ulkemizdeki beton  imalatlar her katin tek seferde beton dokulmesi ile gerçeklesiyor.Bunun yaninda bazi ozel derumlarda kolonlarin ayri kirislerin ve dosemelerin ayri dokulmesi şeklinde de beton imalat yapiliyor. Belki uç nokta olacak ama bazende zorunluluktan dolayi beton dokumu tek bir eleman tamamlanmadan bile kesilebiliyor. Bu dogru bu yanlis demek pek dogru olmaz. Yukarida saydigim tum durumlar geregi gibi yapilirsa uygun olabilir.

Encok tercih edilen , kat kat dokum dedik. Baxi muhendisler kolonlar , dokulup daha sonra doseme ve kirislerin dokulmesine sicak bakmiyor.Nedenide iki beton farkli zamanda dokulunce arada serz olusmasi.Bu yuzden bu muhendisler kat betonunun tek cırpida dokulmesi taraftari.Bu goruşe de itibar etmeyin.Katin tamamini doktügunuzde, ust kat kolonu ile onceki beton arasindada derz olusmuyormu.Bu seferde üst kısimda derz olusmakta.O zaman kazanc ne kayip ne. Demekki boyle onyargili dusuncelere kapilmamak gerekir.Yapiyi kat kst dokenilirsinjz.Yada yapida kolon yukseklikleri fazladir, iskele ve guvenlik  nedeniyle  kolonlari once dokebilirsiniz.Ancak bu takdirde kolon b urulmasini onlemelisiniz Sadece kolon doküyorsanız kontrolsuz bir dökum kolon burulmasına sebep olabilir.

Evet farkli dokumlerde bir ara yuzey olusmakta.Bu ara yuzey acaba kesme kuvvetine karsi yani ara yuzeye paralel kuvvete karsi yeterli dayanimda olurmu. Tereddut buradan kaynaklaniyor. Her ne kadar farkli zamanlarda da dokulmus olsa bu birlesim noktasi belli dayanima sahip. Farkli dokum olan yerlerde alinacak birtakim onlemler yeter.Bu onlemler kesme kuvvetine yonelik onlemlwrdir.Yani derze paralel onlemler.Bunlarin en onemlisi , ilk dokulen betonun oldukça girintili çikıntilı birakilmasi, dokmeden oncede bu bolgenin biraz daha pürtukli hale getirilmesidir.Buradaki amacta eski beton ile yeni betonun birlesecegi yuzeyin fazlalastirilmasidir.Boylece sozkonusu derzin kesme dayanimi yukselir.

Bir diger onlemde bu bolgede kesme kuvvetlerinin baska elema larca alinmasini saglamaktir.Mesela celik ile.. Bu bolgeye konulacak ve derzdeki kesme kuvvetlerinin buyuk kismini alacak olan elemanlar ise, derze dik konacak celik cubuklardir.Hatta kolonlarda dusey donatilar ayni zamanda kesme elemani olarak da gorev yapar.Farkli beton dokulen yerlerde ilk dokulen yere celik cubuklar saplanmali bu celik cubuklarin yarisi eski betonda yarisi ise yeni dokulecek beton icerisinde kalmalidir.Bu donati kesmeye calisir.

Klasik yapilarda her ne kadar bu derz meselesini buyutmeye çalıssalarda gercekte durum bu kadar vahim degildir.Betonarmede eleman donatilarinin buyuk kismi zaten bu birlesimde kesme kuvvetine karsida calismaktadir.Dolayisiyle urkulmesi gerekli bir durum klasik yapilar icin sozkonusu degildir..

Farkli zamanlarda beton dokumu yapilabilir ve bazen gereklidir.


Ahmet CELIKKOLLU
Insaat Muhendisi
ESKISEHIR
0.5.4.1.9.7.3.0.1.5.1

[insmuhz]

Ulkemizde betonarme yapi stogu oldukça fazla. Ideal olan durum , yapimiz kac katli ise tamamınin kalıbını cAkmak, tek seferde de beton dökumünü yapmak. Böylece tam bir homojenlik sağlanmakla beraber, nispeten düsuk kesme kapasitesine sahip yüzeylerden kurtulunmuş olunur.Ancak bunu yapan  ben gormedim.teorik olarak bu mumkun ama pratik olarK mumkun degil.

Genlelde ulkemizdeki beton  imalatlar her katin tek seferde beton dokulmesi ile gerçeklesiyor.Bunun yaninda bazi ozel derumlarda kolonlarin ayri kirislerin ve dosemelerin ayri dokulmesi şeklinde de beton imalat yapiliyor. Belki uç nokta olacak ama bazende zorunluluktan dolayi beton dokumu tek bir eleman tamamlanmadan bile kesilebiliyor. Bu dogru bu yanlis demek pek dogru olmaz. Yukarida saydigim tum durumlar geregi gibi yapilirsa uygun olabilir.

Encok tercih edilen , kat kat dokum dedik. Baxi muhendisler kolonlar , dokulup daha sonra doseme ve kirislerin dokulmesine sicak bakmiyor.Nedenide iki beton farkli zamanda dokulunce arada serz olusmasi.Bu yuzden bu muhendisler kat betonunun tek cırpida dokulmesi taraftari.Bu goruşe de itibar etmeyin.Katin tamamini doktügunuzde, ust kat kolonu ile onceki beton arasindada derz olusmuyormu.Bu seferde üst kısimda derz olusmakta.O zaman kazanc ne kayip ne. Demekki boyle onyargili dusuncelere kapilmamak gerekir.Yapiyi kat kst dokenilirsinjz.Yada yapida kolon yukseklikleri fazladir, iskele ve guvenlik  nedeniyle  kolonlari once dokebilirsiniz.Ancak bu takdirde kolon b urulmasini onlemelisiniz Sadece kolon doküyorsanız kontrolsuz bir dökum kolon burulmasına sebep olabilir.

Evet farkli dokumlerde bir ara yuzey olusmakta.Bu ara yuzey acaba kesme kuvvetine karsi yani ara yuzeye paralel kuvvete karsi yeterli dayanimda olurmu. Tereddut buradan kaynaklaniyor. Her ne kadar farkli zamanlarda da dokulmus olsa bu birlesim noktasi belli dayanima sahip. Farkli dokum olan yerlerde alinacak birtakim onlemler yeter.Bu onlemler kesme kuvvetine yonelik onlemlwrdir.Yani derze paralel onlemler.Bunlarin en onemlisi , ilk dokulen betonun oldukça girintili çikıntilı birakilmasi, dokmeden oncede bu bolgenin biraz daha pürtukli hale getirilmesidir.Buradaki amacta eski beton ile yeni betonun birlesecegi yuzeyin fazlalastirilmasidir.Boylece sozkonusu derzin kesme dayanimi yukselir.

Bir diger onlemde bu bolgede kesme kuvvetlerinin baska elema larca alinmasini saglamaktir.Mesela celik ile.. Bu bolgeye konulacak ve derzdeki kesme kuvvetlerinin buyuk kismini alacak olan elemanlar ise, derze dik konacak celik cubuklardir.Hatta kolonlarda dusey donatilar ayni zamanda kesme elemani olarak da gorev yapar.Farkli beton dokulen yerlerde ilk dokulen yere celik cubuklar saplanmali bu celik cubuklarin yarisi eski betonda yarisi ise yeni dokulecek beton icerisinde kalmalidir.Bu donati kesmeye calisir.

Klasik yapilarda her ne kadar bu derz meselesini buyutmeye çalıssalarda gercekte durum bu kadar vahim degildir.Betonarmede eleman donatilarinin buyuk kismi zaten bu birlesimde kesme kuvvetine karsida calismaktadir.Dolayisiyle urkulmesi gerekli bir durum klasik yapilar icin sozkonusu degildir..

Farkli zamanlarda beton dokumu yapilabilir ve bazen gereklidir.


Ahmet CELIKKOLLU
Insaat Muhendisi
ESKISEHIR
0.5.4.1.9.7.3.0.1.5.1

Peki hocam hiç bir önlem alınmadan kolon ve kirişlerin betonunun ayrı dökülmesi bir suç teşkil eder mi?

[ÇELİKKOLLU]

Peki hocam hiç bir önlem alınmadan kolon ve kirişlerin betonunun ayrı dökülmesi bir suç teşkil eder mi?

Her soğuk derz önlem almayı  gerektirmez, bunuda kesme hesabi yaparak  görebiliyorsunuz zaten.

[SelinnileS]

Hocam sadece tabliye özelinde sormam gerekirse örneğin 2500 m² bir tabliyem var ve özel bölge koşullarından dolayı(beton giriş çıkış saatlerinin kısıtlı olması vs) tek seferde döküm sağlayamıyoruz. Bu tabliyeyi bölümlere ayırırken belirli bir mesafe kuralımız var mı yoksa kendi belirlediğimiz kesim bölgesinde kesme kuvvetine karşı dayanım oluşturmamız yeterli midir?

[ÇELİKKOLLU]

Hocam sadece tabliye özelinde sormam gerekirse örneğin 2500 m² bir tabliyem var ve özel bölge koşullarından dolayı(beton giriş çıkış saatlerinin kısıtlı olması vs) tek seferde döküm sağlayamıyoruz. Bu tabliyeyi bölümlere ayırırken belirli bir mesafe kuralımız var mı yoksa kendi belirlediğimiz kesim bölgesinde kesme kuvvetine karşı dayanım oluşturmamız yeterli midir?

Buyuk miktarda  beton dökumlerinde  2  husus onemlidir:

1... Guvenlik/kalip yikilmamasi  icin beton simetrik dokulur.. tek taraftan döküme   başlar giderseniz kutle momentinden dolayi kalip  yikilir/yikilabilir.

2... beton kedsim yerleri kuvvet diyagramlarina gore yapilir, tesirlerin sıfır  yada  kücük oldugu kesimlerde beton kesilir.