PERDE NEREYE KONUR...

[ÇELİKKOLLU]

Her ne kadar mimari projeye bagli olarak tasiyici sistem elemanlarinin  konum ve boyutlari secilsede , projeci insaat muhendisinin olanagi fazladir. Mesela tasiyici eleman boyutlari duvar yerine kullanilabilir. Projeci insaat muhendisini eleman boyutu ablaminda sadece bosluklar kisitlar.

Projeci insaat muhendisinin aklinda her zaman simetri kavrami olmalidir. Mumkun mertebe tasiyici sistemi simetri esaslarina gore olusturmali/olusturmaya  gayret   etmelidir. Yani binanin sol ucunda 5 kolon varsa sag ucundada buna benzer kolonlar olmalidir. Sag ust kosede uzun bir kolon yada perde varsa sol alt kosedede uzun bir kolon yada perde olmalidir. Yada binanin bir tarafina kolonlar yigilmamalidir. Kalip planina baktiginizda  kolonlarin yeri suzi rahatsiz etmemelidir. Sanki her yere sacilmis kolonlar gorulmelidir. Bir tarafta yigilma diger tarafta seyrek kolon gorulmemelidir.

Elemanlarin yeride ebatlari kadar  onemlidir. Ulkemizdeki ideal olmayan uygulamalardan birisi yapidaki tek perdenin yapi ortasindaki asansor cevresinde kullaniliyor olmasidir. Sanki asansorun etrafina perde koymak farz gibi...  Asansor ettafina perde koymak zorunlu degildir. Siz yapida sadece ortaya perde koyarsaniz , burasi cok rijit oldugundan , yatay yuk asamasinda yapi bu perde etrafinda donmeye calisir. Olusacak kuvvetler nispeten  az rijit olan uc elemanlarda deplasmana sebep olurken , orta bolge rijit oldugundan deplasman yapamayacaktir, dolayisiyle yapi orta perdeler ettafinda donmeye calisacaktir. Yani yapida burulma kuvvetleri ortaya cikacaktir. Mumkun mertebe sadece yapi ortasina konan perdelerden kacinmak gerekir. Tabi ayni sey binanin sadece bir tarafina konan perdeler icinde gecerlidir. Tek tarafli koydugunuz perdeler kolonlara gore daha az rijit oldugundan , yapiniz perdeyi merkez kabul ederek donmeye calisacaktir. O halde yapilara konan tek perdelerden yada tek tarafa konan perde yigilmalarindan kacmak gerekir. Eger perdeli bir yapi tasarlayacaksaniz perdeleride kat plani icerisinde yaymalisiniz. Boylece burulmanin onune gecmelisiniz. Bir diger onemli hususta perdelerin binanin en dis kisminda bulunmasidir. Mesela dort kosesindede de perde olan bir yapinin burulmasindan soz edilemez. Dis akslara konan perdelerin en buyuk abantaji burulma etkilerini almasi  ve ek tesirlerin olusmasini engellemesidir...


Ahmet CELIKKOLLU
Insaat Muhendisi
ESKISEHIR