KAZI ŞEV TAYİNI VE İSTİNAT PROBLEMELERİ

[ÇELİKKOLLU]

Bu yazida ozellikle hafriyat asamasinda kazı şevı'nin ne olması gerektigi hususunda biraz bilgi verecegim ayrica son zamanlarda ortaya cikan istinat ve iksa göçmeleri neden olabilir onlar hakkindaki  fikirlerimi yazacagim.

Eger hafriyat yaparken dogru şev uygularsaniz problem yasamazssiniz. Hafriyata girilmemis bir yer düşüneliim. Yer duzelemi bu halde "0" derece egime sahip. Yani dümduz. Sonra 5 derece egimle hafriyata girin. Sonra bu 5 dereceyi 10 dereceye cikarin. Tam 90 derece oldugunda ise dimdik bir hafriyat yapmis olursunuz. Simdi mekanizma nasil osliyor size abnatayim. Diyelim uer duzleminden 10 derece egimle hariyaya bas.ladiniz.  bu durumda bu egimli yuzeyde 1mx1mx1m lik bir kup inceleyelim.bunun bir kutlesi var. Bu kutle yercekimi yonunde bir kuvvet olusturuyor ve sizin kaxi yuzeyinize de bir izfusumu var(10 detrece) . Nedir bu kutlenin ka i yuzeyine izdusumu yani bu kutleyi egim duzleminde kaydiracak kuvvet

W.sin10  kadar bir kuvvet(ucgenlerden buluyoruz)

W agrligina sahip bu toprak kitlesi  W.sin10 kuvvetiyle asagi kaymak istiyor. Peki buna karsi koyan bir kuvvet varmi? Var o da surtunme kuvveti yani bu W kutlesinin altindaki surtunme kuvveti. Onun buyuklugu nedir

Surtunme kuvveti neydi
Surtunme kuvveti=surtunme katsayisi x normal kuvvet(hatirlayin (mü x N)

O halde şev yuzeyine dik kuvveti bulalim

W. Cos10(ucgenlerden)

Surtunme katsayisi ne? Tg(fi). Buradaki (fi) icsel surtunme acisi, yani topragin icsel surtunme acisi.

Kuvvetler belli sonuca bakalim. Eger topragin sev egimindeki izdusum kuvveti, surtunmeden buyukse toprak jayar, kucukse kaymaz, bu kadar basit.

Dolayisiyle W.cos10.tg(fi)=W.sin10 tam dengedeki kuvvet halidir.

(W.cos10. Tg(fi)) / (W.sin10)=1  olur

Yani tg(fi)/tg10=1

Yani bu durumda (fi)=10 sinir durumdur.
 Yani sizin sev aciniz icsel surtunme aciniza esit oldugunda tam kaymaya baslayacak andir.

Icsel surtunme acisi 30 detece verilmis bir yerde yapacaginiz kaxi sev'i en fazla 29 derece olmalidir. Yer duzleminden 29 detece aci ile kaxi yapabilirsiniz. 31 derece ile yaparsaniz kayar. Anladigginizi umarim

Kisaca sev aciniz her zaman zemin tudunde verilen icsel surtunmeden biraz dusuk olmalidir.

Bir hatirlatma yapalim zemin etudlerindeki icsel surtunme acisinida araziden alinan numuneler uzerinde yapilan laboratuvaf deneyine gore buldurmalusiniz, jeoloji muhendisinden bunu istemwlisiniz. Abaklardan tablolardan bu is olmaz.


Gelelim son gunlerdeki istinat ve iksa yikilmalarina..Orada buas soylenen yagmur yagdi yiklifi, sel oldu yikilde gibi soylemlere inanmayin bunlar hikaye.

Istinat ile iksa arasindaki farki yazayim. Istinat kalici dayanma yapisidir, iksa ise gecici.Dolayisiyle iksa da deprem hesabi yapilmaz istinatta yapilir, iste fark bu.

Istinatlarda yikilmanin en buyuk sebebi barbakan birakilmamasi yada barbakanlarin tikanmasidir. Istinat yuzeyine belirli araliklarla dairesel delikler birakilir ve diger taraftaki su buralardan akar.Eger bu delikleri birakmassaniz su arkada birikir ve basinc yapar duvari yikabilir. Istinat temelinin  seviyesinin altina hafriyat yapilmaz. Eger yapacaginiz hafriyat istinat temelinin daha alt kotuna  iniyorsa arkadaki toprak buradan bosalir ve istinat temelinin surtunme kuvveti yok olur duvar topyekun bir butun halinde asagi iner, gunumuzde oldugu gibi.


Ahmet CELIKKOLLU
Insaat Muhendisi
ESKISEHIR

[İnsa.muh.]

Teşekkurler yazi için istinat hesaplarında zaten suyun etkisi analize dahil edilmiyor mu ya da yeteri kadar dahil edilmiyor mu?

[Alper_civil]

İstinat duvarlarında barbakan bırakıldığı halde su barbakanlardan akmıyor. Duvardaki tayrot borusunun deliklerinden akıyor. Bu durumu bir çok yerde gördüm. Yapılan yanlış nedir

[ÇELİKKOLLU]

İstinat duvarlarında barbakan bırakıldığı halde su barbakanlardan akmıyor. Duvardaki tayrot borusunun deliklerinden akıyor. Bu durumu bir çok yerde gördüm. Yapılan yanlış nedir

Dolgu taraafinda  kullanilan iri malzemeyi dogru secmek, ve duzgun yerlestirmek ve  istinat boyunca  sermek gerekir. Gelisiguzel bu iri malzemenin duvar dolgu tarafina  serilmesi  suyun  barbakanlardan tahliyesini  guclestirir/imkansizlastirabilir. Dolgu tarafina seriken bu gecirgen iri malzemenin  icinde kil, silt yada toprak karismamalidir, Ayrica barbakan temizligi de onenlidir. Dolgu tarafinda  duvara yapisik iri gecirgen malzemeyi secerken/yyerlestirirken azami  ozen   gosterin.

[ADEMDAŞKIN]

Hocam mrb, nasılsınız. Sizden bi konu hakkında yardım isteyecektim. Bizim bi proje çalışmamız var, bina yapacağımız alanda tokininde millet bahçesi çalışması var, toki çalışma yaparken bizim sınıra girmiş ve binamızın oturacağı köşenin birini kazmış, o köşede şeve yakın bir yerdi, toki bizim binanın köşesine denk gelen şevi almış, binanin köşesi havada kalacak.(Yaklaşık 20-25 m2 lik bir kısım tabi zemine oturmuyor, havada kalıyor, bina oturum alani yaklaşık 3670 m2) Binamız 4 bloktan oluşuyor, dilatasyonla ayırdik binayı ama temelde dilatasyon yok. Havada kalan kısım birinci blok ve 4 katlı bi yapı. Dolgu yapılsa, binayı dolguya oturtmak çok riskli diye düşünüyorum, sizinde bi görüşünüzü alabilirsem çok memnun olurum.

[ÇELİKKOLLU]

Hocam mrb, nasılsınız. Sizden bi konu hakkında yardım isteyecektim. Bizim bi proje çalışmamız var, bina yapacağımız alanda tokininde millet bahçesi çalışması var, toki çalışma yaparken bizim sınıra girmiş ve binamızın oturacağı köşenin birini kazmış, o köşede şeve yakın bir yerdi, toki bizim binanın köşesine denk gelen şevi almış, binanin köşesi havada kalacak.(Yaklaşık 20-25 m2 lik bir kısım tabi zemine oturmuyor, havada kalıyor, bina oturum alani yaklaşık 3670 m2) Binamız 4 bloktan oluşuyor, dilatasyonla ayırdik binayı ama temelde dilatasyon yok. Havada kalan kısım birinci blok ve 4 katlı bi yapı. Dolgu yapılsa, binayı dolguya oturtmak çok riskli diye düşünüyorum, sizinde bi görüşünüzü alabilirsem çok memnun olurum.

3670  metrekare  tek parca  bir temel icin,  20-25 metrekare  ufak bir degeer. Bu kismi  dolgu malzemesiyle  kat / kat sıkıstırip  doldurarak ve sıkıstirmayi laboratuvarda yogunluk  testi yaparak  teyit ederek uygulayabilirsiniz. Alan cok kucük,  dedigim onlemleri alarak  yapabilirsiniz.

[Engineer58]

Hocam bu konuyu youtube da anlatabilirmisiniz.

[ÇELİKKOLLU]

Hocam bu konuyu youtube da anlatabilirmisiniz.

Anlatalim.