Merhabalar,

Foruma yeni üye oldum. Cevaplarınızdan çok faydalanıyoruz, emeğinize beyninize sağlık.
Şöyle bir sorum var.

Zemin üstü 3 katlı bir derslik binasının ortasında mevcut olan galerininin çatısı 15 mt açıklıktan ve 34 mt genişlikten oluşmaktadır. Bu boşluk ışıklık olarak kullanılacak olup üzerinde şeffaf cam bulunmaktadır. Bu açıklığın 3.2 mt arayla 15 mt uzunluğunda 50×180 ebatında kirişler ile geçilmesi ve bu kirişlerin de 60×60 kolonlar ile taşınması konusunda bir değerlendirme yapma imkanınız var mı. Çelik ile geçilmesi daha sağlıklı olmaz mı. Bilhassa güçlü kiriş zayıf kolon, ve 9 adet devasa kirişin bu yapıya ilave olarak yüklenmesi beni deprem bölgesi de olan bir yer için endişelendiriyor. Ayrıca, mimarı olarak da 180 cm yüksekliğinde kirişleri aydınlatmayı engellemesinin yanında estetik olarak da çok çirkin bir görüntü oluşturacağını düşünüyorum.

Değerlendirebilirseniz çok makbule geçer. Selamlar, saygılar.

Tasiyici sistemin secilmesi talep durumuda dikkate alinarak muellife ait.  Bahsettiginiz 15 metre lik acikliklar celik ilede gecilebilir, betonarme ilede gecilebilir. Bahsettiginiz bu acikliklarin  kirislerinde anlattiginiz kadariyla sadece cam vb gibi yukler var. Bu acikligi tasarlarken 50/180 kirisler secildigini ve 60/60  kolonlar secildigini belirtmissinuz, guclu kolon kontrolunun saglanamamasi durumunu da dile  getirmissiniz. Oncelikle  bu güclu kolon yorumunuza bir aciklik getireyim: sadece kiris kolon ebatlarina bakarak kirisin kolondan daha guclu oldugunu soyleyemezssiniz  betonarme elemanlarin donatilari moment kapasitesini belirler ve dolayisiyle kolonun kiristen guclu olup olmadigini belirler(moment bazinda),  kisacasi 60/60 betonarme kolonlara  50/180 kirislerle cerceve saglanarak guclu kolon kontrolunun  saglanmadi mumkundur. Ayni konuyla ilgili  okarak şunu da belirteyim, ankattiklariniza  gore burası en üst kat, en ust katta  güçlu  kolon kontrolu yapmaniz gerekmez, kolonlarin egilme anlaminda kirislerden güclu  olmasi gerrkmez, çünkü en üst katlarda  kolonlarin kirislerden once mafsallasmasi  göcmeyi gerektirmez.

Bu aciklamalardan sonra 15 metrelik  acikligi  betonarme 50/180  lik kirislerle gecmenizi yorumlayalim. Sorunuzda belirttiginize  gore  bu kirisler yoğun  yük  tasimiyor, yatay etkiyide düşunsek 15 metre aciklik icin 180 cm yuksekligindekii  betonarme kiris gereginden fazla gibi gorunuyor, bir miktar düşürülebilir. Bu tip uzun betonarme kirislerde sehim etkin oluyor, ters sehim dahi vererek bu kirisin yuksekligini epey düşürmeniz mumkun, sehimlere  gore tasarim yapmalisiniz. Deprem ulkesi  olmamiz celik yapilarin heryerde kullanilmasini gerektirmez. Celik ile de betonarme ilede ayni performans seviyesinde  binalar  yapabilirsiniz.  Betonarme kiris ebatlarinin gorünümu/aydinligi engellemesi tamamen mimarinizin/işvereninizin tasarrufunda olan konular.