BODRUM PERDELERİ GEREKLİ MI?
En altta bodrum olarak isimlendirilen katlari MÜMKÜN MERTEBE PERDELERLE CEVRILMELI VE RIJIT BODRUM KAT OLUSTURULMALIDIR. Ancak zorunlu durumlarda rijit bodrum kat olusturulmayabilir. Yani esas olan bodrum katlarin rijit olmasidir. Ancak zorunluluk halinde bu perdelerden imtina edilebilir(mimari fonksiyonlar sebebiyle).
Peki neden rijit bodrum kat yapmalisiniz?
Bunun nedeni toprak itkisi vb degildir. Bodrum kat/katlarin rijit yapilmasinin sebebi, kesit tesirlerinin dolayisiyle ebatlarin kucuk cikmasi, nispeten ust kisimda deprem kuvvetlerinin azalmasidir. Burada ust kisimdaki deprem kuvvetlerinin azalmasi kavramina dikkat edin.
Yapiniz 2 katli da olsa, 3 katlida olsa, 7 katli da olsa, 30 katli da olsa, tabandan itibaren yapabildiginiz kadar katı rijit bodrum kat yapin, perdelerle cevirin. Diyelim yapiniz bodrum +3 katli. Eger tum katlari cerceve sistem dusunurseniz 4 katli bir yapiyi cozeceksiniz, kedit tesitleriniz, deprem kuvvetleriniz, ebatlariniz vb hersey bu dogrultuda cıkar. Ama tek bodrum kat’ı perde ile cevirip, ustteki 3 kat’ı cerceve yaparsaniz durum degisir. Alttaki tek bodrum kat cok rijit oldugundan bu kat adeta zeminle beraber hareket eder, ustteki uc kat’in tabani artik burasidir. Siz ust kismi sanki 3 katli bir yapi gibi cozup dizayn edersiniz. Gorfugunuz uzere 1 kat kazanciniz oldu. Eger en alttaki 2 kati rijit bodrum yapsaydiniz/yapabilseydiniz kazanciniz artacakti.
Guclendirme gereken yapilarda dahi ilk yapmaniz gereken, bodrum kat/katlarin hemen rijit hale getirilerek yapinin kat sayisinin azaltilmasi olmalidir. Ha en ust katı yikip kat sayisini azaltmissiniz, ha tek bir bodrum kati rijit hale getirmissniz… Sadece bodrum kat/katlarin rijit hale getirilmesiyle guclendirme gerektirmeyen binalarin sayisi epey fazladir. Bu sartlarda dahi güclendirme gerekirse bile , daha kucuk maliyet ve işçilikle sorun giderilebilir.
Rijit bodrum/bodrumlar nasil yapilir, kisaca ondan da bahsedeyim.
Betonarme bir yapida rijit bodrum yapmak icin, o katın DIŞ akslarinin perde ile cevrilmesi gerekir. En az 3 kenarinin perde ile cevrilmesi yeterlidir. Ancak 3 tarafin perde ile cevrilmesi demek, kesintisiz, bosluksuz perde ile cevrilmesi anlamina gelmez. Bu perdelerde makul boyutlarda kapi pencere bosluklari yada otopark girisleri de verilebilir. Bodrumlu ve bodrumsuz yapi periyot oraninin 1.1 oranina bakilmasi yeterlidir.
Rijitlik veren bodrum perdeleri(betonarme) yonetmelikteki perde hukumlerine tabi degildir. Uzunluk olarak, genislik olarak serbesttir. Mesela 20 cm eninde bir bodrum perdesi yapilabilir.
Sonuc olarak, projelerinizde bodrum perdesi yapmayi/yaptirmayi aliskanlik haline getirin. Zorunlu hallerde rijit yapmayin.
Ahmet CELIKKOLLU
Insaat Muhendisi
ESKISEHIR
‘Ahmet Çelikkollu Yazıları (Arşiv)’ forumu yeni tartışmalara ve yanıtlara kapalı.