Merhaba hocam
Kolonlarımızın zayıf yönünde burkulma durumu ortaya çıkıyor. Kesitin zayıf yönünü büyüttüğümüzde ise kolonda çekme kuvveti oluşuyor. Burkulma oluştuğunda kolon momentini arttırmak yeterli bir çözüm müdür?

Kolonun burkulmaması için oluşan çekme kuvvetini gözardı ederek  kesiti büyütmeli miyiz? 

Kolonda çekme kuvveti oluşmamasını mı tercih etmeliyiz yoksa burkulma oluşmamasını mi tercih etmeliyiz

Başlık  ve soruda büyük bir karmaşa var. Başlıkta  Burulma  var soru iceriginde burkulma var  yine soru icerisinde “BURKULMA OLUSTUGUNDA KOLON MOMENTINI  ARTIRMAK…”  gibi bir ifade var.  Kavramlar karışmış.

Size burkulma  ile ilgili genel  bilgi vereyim. Burkulma narin elemankarda ortaya çıkar,  burkulan eleman kapasitesine ulasmadan sekil  degisikligine ugrar yani duseylikten yada yatayliktan uzaklaşir. Kolonlar  nispeten buyuk  normal kuvvete maruz kaldigindan burkulmaya genelde kolonlarda rastlarsiniz/rastlayabilirsiniz. Kolonlarda kritik burkuulma yukunu  biliyorsunuz (pi)^2×ExI / (L^2) eulere gore hesapliyorsunuz. Kolonda  eksenel basinc kuvveti kritik bu kuvvete jadarsa  burkulma olmaz  bu  deger aşilirsa burkulur. O halde bir kolonda  kritik kuvvet aşilirsa ya E  artiracaksiniz(elastisite modulu(beton kalitesi yukseltmek gibi),  ya ( I  ) artiracaksiniz yani atalet momenti yani ebat(burada  burkulmaya meyilli kenar kisa kenar artirilmali bu kenarin kupü), yada  kolon etkili boyu yani ( L )  azaltilmali. Bunlardan biri yada birkaci yapilirsa burkulma kuvveti buyur, kolon daha zor burkulur.  Siz kolon ebati buyutmekten bahsetmissiniz, buda burkulma kritik yukunu artiran bir degerdir ve kolonun burkulma dayanimini  artirir ancak  ebat artirmak direkt kolonda  cekme kuvveti olusturmaz bu yanliis bir bilgi/cikarim. Ebat artirdiginizda I artar, normal gerilme duser(kesit alani buyudugunden) ama cekme kuvveti olusur diyemezssiniz.

Kolonlarda cekme kuvveti daha ziyade binanin geometrik seklinden ortaya cikar/cikabilir. Temelde  hicbir kosulda cekme kuvveti  olusmanalidir, zemin cekme gerilmesi karsilamaz. Burkulma onemlidir mutkaka onlenmelifir.