Değerli site üyeleri ve sn Çelikkolu;

Çelik yapıların tasarımıyla ilgileniyorum. Birkaç sorum var.

Yapıyı tasarladıktan sonra yapının kapasitelerini öğrenmek amacıyla taşıyıcı sistemleri seçip kapasite kontrollerini sap2000’^de yaptırıyorum. Örneğin bir yönde moment aktaransa R ve D katsayılarını giriyorum, moment aktaran kolon ve kirişleri seçiyorum. Diğer yönde çaprazlıysa yine aynı işlemleri yalnızca çaprazları seçip yapıyorum veya süneklik sistemine göre seçmem gereken elemanları seçiyorum.

Betonarme mevcut bir binaya, betonarme binanın kirişlerine basit kiriş olarak döşeme yapacağım. Basit kirişe göre elemanlarımı ve birleşimimi tasarladım ve betonarme proje müellifine kesme kuvvetlerini gönderdim ve kirişlerin taşıma kapasitesine uygun çıktı. Şimdi ben çelik olarak bu sisteme deprem tasarımı yalnızca OMF mi yapmalıyım. Sehim şartlarımı burkulma boylarımı elle kontrol edebiliyorum zaten. Ben buna deprem yükü verdiğimde sistemin deplasmanı aşırı yüksek çıkıyor. Nasıl bir yol izlenmeli? Deprem yönetmeliğinde mafsallı bağlantılar için de deprem kontrolü yapılması gerektiği yazıyor.

2. bir sorum asansör ikincil taşıyıcı çelik sistemleri. 3 tane asansörü olacak genişlikte bir kuyu düşünün. Bu kuyuyu plandan baktığınızda 3 e bölecek derecede çelik kolon ve perdeye ankrajlı köşebentlerle kirişlerimizi koyuyoruz. Çelik kolonlarım her kat döşemesi hizasında döşemelere sabit bağlanıyor. Çelik kolona bağlı kirişlerimiz ise betonarme asansör perdesine slot delikli(40mm) köşebent üzerine kirişimiz oturuyor. Bu sistemde mantık olarak bir taraf sabit bir taraf hareketli çalıştırılmaya çalışılıyor. Bu sistemde yine deprem kontrolleri nasıl yapılmalı? Müellif projesine mi eklemeli yoksa yalnızca çelik benim tarafımdan yapılacaksa nasıl bir kontrolden geçmeli. Ölü yükler altında omf kapasite tasarımında problem yok ancak betonarme bina şefi deprem hesabı istiyor.

3. sorum ise çelik çatı makaslarının, çelik kolon üzerine bir tarafın basit, bir tarafın hareketli bağlanması. Normalde hangar tipi yapılarda moment aktaran kirişlerle bir yöndeki deprem kuvveti karşılanırken bu sistemde depremi makasa paralel yönde karşılayacak elemanımız bulunmuyor. Haliyle yalnızca Kolonlar çalışıyor gibi(!!). Bu yönde analizimde ise görmek istediğim deprem kuvveti altında makasın yalnızca basit bağlandığı kolonun gidip gelmesi ile karşısındaki kolonun hareketinin benim makasımı bağlamaması. Bu yapıda deprem kuvvetine göre tasarım nasıl yapılmalı. Hangi çerçeve sistem dikkate alınmalı? Makasların yalnızca kolon üzerine oturtulmasından dolayı üst başlıklardaki burkulma boyları kolondan gelen stabilite elemanlarıyla sağlanmak zorunda mı? Makasa dik gelen yönde depremde üst başlıklar devriliyor. Stabilite elemanları ile ancak tutuluyor. Alt başlıklar ise aşıklardan gelen stabilite elemanları ile tutulurken, makas üst başlıklarına kolondan stabilite elemanı geçilmeyen projeler görüyorum. Üst başlığı tutmanın yolu var mı ben mi bir yerde yanlış yapıyorum?

Cevaplarınız için teşekklürler, iyi çalışmalar.

Anlayabildigim kadariyla  sorularinizi cevaplayayim, gorseliniz bulunmuyor.

Bir binanin kirislerine basit mesnetli doseme  kirislerini baglayarak doseme yapmaniz, bina genelini tekrar analiz etmenizi gerektirir.  Siz sadece basit mesnnetli  o dosemeyi  tasarlayabilirsiniz, mesnet tepkilerine gore(burulma dahil) etkiler esas tasiyici sisteme etkitilip deprem hesabi dahil  analiz yapilmalidir. Siz dosemeyi  tasarladiginizdan deprem hesabiyla ilgili  bir konu sizi ilgilendirmiyor.

2…Esas sistemle baglantili bu durumlarda mumkunse model tek parca yapilabilir ve analiz yapilabilir. Ayri ayri modellenmisse siz celik kismin betonarmeye mesnetlendigi kisimlari ankastre mesnet kabul edip(yetetli rijitlik varsa)  celik aksaminizi  hesaplayabilirsiniz, deprem analizi dahil. Cikan mesnet tepkilerini de ilgili yerlere ana tasiyici sistemde  verip  esas tasiyici sistemin de deprem analizini  yapabilirsiniz.(ayri modellemisseniz)

3…xx ve yy yonu deprem kuvveti ayri ayri yapilir. Eger makas bir kolona sabit bir  kolona hareketli  baglanmissa o kolonlar KONSOL  KOLON OKARAK CALISIR ve tasarlanir. Basliklardan hem ust baslik hem alt baslikta gerektiginde burkulma icin boylari kisaltilir. Ust basliklari tutmak icin  asiklari ust basliga uygun baglanti yaparak kullanabilirsiniz, yada ilave eleman atarak kullanabilirsiniz.

Umarim sorulari    dogru anlamisimdir.  Esas olarak tek model istenen.  Ayri modelde  ilave sistemi modelleyip baglanti sartlarini tayin ediyorsunuz,  cikan tesirleri esas sistemde  ilgili yerlere verip  ana sistemi deprem analizi dahil tetkik efiyorsunuz, mantik bu.

Hocam esas sisteme bağlıysanız ankastre demişsiniz. Evet ankastre bağladığım zaman çeliğin deprem hesabı kurtardığında sonrası esas yapıya etkiyen yüklerle esas yapının analizi olarak devam ediyor. Peki döşeme olarak ben binaya bir tarafı sabit mesnet diğer tarafı hareketli mesnet tanımladığımda, bu çelik döşemenin deprem hesabını yapmalı mıyım? Bununla ilgili eğer yapmam gerekmiyorsa hangi maddelere bakarak bu kararı alabilirim. Yani hareketli mesnette deprem esnasında gidip gelen kirişim için deprem analizinden muaf mıyım? Muafsam neden?
Çelik makaslarla ilgili de kolonlar konsol olarak çalışıyor evet. Peki makasım bu deprem hesabının neresinde? İçinde mi?
Teşekkürler.
Fotoğraftaki makaslar demircilerin yaptığı benim yanlış bulduğum makaslar. Böyle bir işte bu yapılar depremde nasıl ayakta anlamış değilim. Bence alt ve üst başlıklar kolonlara bağlı elemanlardan stabilite sağlamalı yanlış mıyım?
Yeşil renki bağlantı resimleri döşemeye ait bir ucu hareketli bir ucu sabit tasarladığım be sap 2000 de döşemenin.

Hocam esas sisteme bağlıysanız ankastre demişsiniz. Evet ankastre bağladığım zaman çeliğin deprem hesabı kurtardığında sonrası esas yapıya etkiyen yüklerle esas yapının analizi olarak devam ediyor. Peki döşeme olarak ben binaya bir tarafı sabit mesnet diğer tarafı hareketli mesnet tanımladığımda, bu çelik döşemenin deprem hesabını yapmalı mıyım? Bununla ilgili eğer yapmam gerekmiyorsa hangi maddelere bakarak bu kararı alabilirim. Yani hareketli mesnette deprem esnasında gidip gelen kirişim için deprem analizinden muaf mıyım? Muafsam neden?
Çelik makaslarla ilgili de kolonlar konsol olarak çalışıyor evet. Peki makasım bu deprem hesabının neresinde? İçinde mi?
Teşekkürler.
Fotoğraftaki makaslar demircilerin yaptığı benim yanlış bulduğum makaslar. Böyle bir işte bu yapılar depremde nasıl ayakta anlamış değilim. Bence alt ve üst başlıklar kolonlara bağlı elemanlardan stabilite sağlamalı yanlış mıyım?
Yeşil renki bağlantı resimleri döşemeye ait bir ucu hareketli bir ucu sabit tasarladığım be sap 2000 de döşemenin.

Bir sistemde  bir kuvvetten bahsetmeniz icin yani bir kuvvet  olusmasi icin o sistemin/elemanin direnc gostermesi gerekir, direnc yoksa kuvvet yoktur. Iki kolon be iki kolonun uzerinde bir nafsalli kiris dusunun. Kolonlara  yatay kuvvet verdiginizde  kuvvete direnci kolonlar gisterir(rijitlikleri oraninda)  kiris ise direnc gostermez kuvvete gore ya sola ya saga  hareketlenir, dokayisiyla kiruste yatay kuvvetten  dolayi tesir(moment) olusmaz. Bu durum yapi statigi/mukavemet bilgisidir, bu yonetmelikte yazmaz., yonetmelik size statik yada  mukavemet  ogretmez. Ayni durum  makas turu  kirisler icinde gecerlidir. Direnc okan birlesimde kuvvet okudur serbestte olusmaz.