Merhaba hocam çok katlı yapılar mesela 10 15 katlı binaların zemin katları genelde geniş oturumlu dükkanlar olabiliyor yani bina izdüşümü dışına taşan büyük oturumlu bodrum katlar zemin ve 1. Nk lar gibi dükkan katları arasından yükselen bir blok gibi düşünelim burada temel davranışını nasıl ele almalıyız bu az katlı dükkan kısımlarını dilatasyon ile ayırıp ayrı temel tanımlamak mı doğru olandır deprem anında yada sadece düşey yükler anında az katlı yapı altında negatif gerilme oluşması olası mıdır? Bu tarz yapıların doğru tasarım yaklaşımı ne olmalıdır? Hocam birde temeldeki en büyük gerilme düşey yükler altındaki kombinasyonda oluşuyorsa 1.4g+1.6q kombinasyonunda burada herhangi bir sorun teşkil edermi (genelde hep depremli kombinasyonlarda max gerilmeyi görüyoruz) cevaplarsanız çok teşekkür ederim iyi çalışmalar dilerim.

Merhaba,

Esas  olan temelin tek parca olmasidir. Kat yukseklikleridegisken olan bbinalarda  olsa  temel  tek parca yapilabilir  bu  yolla tum bina icin  genis temel alsnindan yararlanilabilir, ayrica temel seviyesinde  oteleme  sıfır  olacagindan sorun teskil etmez. Ancak temelde dilatasyonu  gerektiren 2  onemli husus vardir, birincisi  zeminin farkli olmasi. Zemin icerigi farkli olan yerlerde  farkli oturmakarin onune gecmek icin farkli zeminlerde  ayri temeller  yapilir, temelde dilatasyonda zeminin  farkli  oldugu bu yerde  birakilirki ilgili yerdeki oturmalar  birbirini etkilemesin ve ek tesirler olusmasin.  Temelde dilatasyonu  gerektiren ikinci  hususta kutleleri arasinda, yukseklikleri arasinda cok buyuk fark olan yapilarin yanyana olmasi durumudur ki bu durumda negatif yani cekme getilmesi temelde olusur  ancak zemin  cekme gerilmesini  karsilayamayacagindan bu gerilme topraga iletilmez ve problem yasanir. Bu durum daha ziyade bahsettiginiz baza katli binalarda  degil de  15 katli bir yapinin
Yaninda tasiyici sistemi farkli 1-2 katli binain  ayni temelde tasarlanmasinda  ortaya cikabilir Bahsettiginiz  10-15 katli binalarin 3 yada 4 yada 5 bodrumlari vardir, baza katlarin yapilmasi tam tersi bina devrilme  guvenligi acisindanda yararlidir, ancak kuleden baza katlarina gecisteki dosemeler  kuvvet transferinin  buyuk oldugu yerlerdir ve bu dosemeler kalin yapilmalidir.  Alt kismi genis ve cok bodrumlu bu tip nispeten yuksek binalarda  esas olana 2 yada 3 yada  4 bodrum asagidaki toprak yonune  dik perdelerin  tasarlanmasidir.  Hangi bina temeli olursa olsun  temelde negstif gerilme olusmamalidir.  Genelde  temelde max gerilme deprem kombinadyonlarinda cikar ancak deprem tehlikesinin cok duşük  oldugu yani ivmenin çok kucuk okdugu yerlerde  max  zemin gerilmesi farkli kombinasyondada  ortaya cikabilir, bu sorun teskil etmez.

Hocam toprak yönüne dik perdeler dizayn edilmeli kısmını yanlış yorumlamamak adına bodrum çevre perdesine dik perde mi yoksa kule ve az katlı yapının birleşiminde kuvvet aktarımı açısından ataleti yüksek elemanlar ile birleşim rijitleştirilmeli mi yanlış mı yorumladım acaba biraz açabilir misiniz

3 yada  4  yada  5 bodrumlu binalarda  derinlige  bagli olarak  toprakla temas halinde  olan dıs cevre  perdelerde  (gama) x h  kadar(ucgen) toprak itkisi olur. Bu dış  perelerden bahsettim, bu perdelerde  toprak itkisi  ciddi boyutlarda  oldugundan bunlar modele modele  yansitilmali demek istedim