Ahmet Bey Merhaba ,

Çelik yapılarda Dayanım Fazlalığı Katsayısını , birleşimlerin gevrek kırılmasını (Kesme Kırılması) önlemek amacıyla kullanıyoruz.

Yani birleşim tasarımı yaparken , eleman tasarımları için kullandığımız normal tasarım kombinasyonlarından bulduğumuz iç kuvvetleri , seçtiğimiz D katsayısı ile çarparak büyütüyoruz.

Sorum şu :

Moment aktaran bağlantılarda , örneğin kolon ankastre temel ayağı veya kolon ana kiriş bağlantısı gibi bağlantılarda , birleşim tasarımı için kullanacağımız iç kuvvetleri bir daha  dayanım fazlalığı katsayısı (D) ile arttırmamıza gerek var mı? Yoksa sadece eleman tasarımından gelen normal kombinasyonlardaki iç kuvvetleri kullanmamız yeterli olur mu?

Sonuçta moment aktaran bağlantıda kesmeden ziyade moment etkin.Yani aslında kesme kırılmasına yol açacak bir durum yok.Haliyle kombinasyonları (D) katsayısı ile bir daha büyütmeye gerek yok.

Kısaca Dayanım Fazlalığı Katsayısı (D) sadece kesme bağlantılarında kullanılır diyebilir miyiz? Örneğin ana kiriş tali kiriş bağlantısı veya cephede ve çatıda stabilite amaçlı kullandığımız çapraz bağlantıları vb.

Saygılarımla.

Biliyorsunuz kesme kırılması sünek bir kırılma değil. Malzemelerin/sistemin doğrusal olmayan gerilme şekil değiştirme kısmından da yararlanmak için dolayıısyla sünekliği de kullanmak için R denilen taşıyıcı sistem katsayısı(deprem yükü azaltma katsayısı) kullanıyorsunuz. Tüm kombinasyonlarda da azaltılmış bu değerlere göre M, T değerleri ortaya çıkıyor.  D bildiğiniz gibi akma dayanımının tasarım dayanımına oranı, anlaşılır bir dille söylersek çelik 4200 kg /cm2 akma dayanımına sahipken siz çeliği 3650 kg/cm2 olarak tasarıma sokuyorsunuz ama bu durumda çelikte gerçekte oluşacak 4200 kg/cm2 gerilmenin oluşmasına engel değil,  ve bu dayanıma göre gerçek dayanıma göre kesme kuvvetleri olusabilmekte, bu yüzden KESME KUVVETİ İLE İLGİLİ BİR TASARIM YAPIYORSANIZ DEĞERLERİNİZİ “D” ile çarpıp artırmanız gerekir.(D=fy / fd) Moment kullanarak yaptığınız kesit tasarımında/kontrolünde süneklik söz konusu olduğundan ayrıca D ile artırmanız gerekmez.  Tasrımlarda aynı kesiti hem momente gre hem kesme kuvvetine görede kontrol etmektesiniz. Aynı kesiti momente göre tasarlarken  D kullanmamalısınız. kesme kuvvetine göre tahkik yaparken D kullanmalısınız, D kesme kuvvetinde kullanilir, moment artirimi  olarak kullanilmaz.