Hocam Hayırlı Akşamlar, Döşemelerdeki boşlukların büyüklüğü ile alakalı sıkıntı yaşıyorum. Bir yapıda Şaftlar, havalandırma boşlukları ve Ç.A.P merdiven boşlukları ve dükkan depo merdiven boşlukları oluyor Bunlara nasıl çözüm bulunmalı veya ne yapılmalı nasıl hareket etmeliyiz yani ne kadarı kabul edilebilir ne kadarı edilemez.

Merhaba,

Dosemer diyafram gorevi gordugunden deprem kuvvetlerinin  dusey elemanlara düzgün ve yeterli iletilmesinde  önemlidir. Mumkun mertebe döseme boslugu/bosluklari alanı, bulunduklari alanin 1/3’unden fazla olmamalıdir. Doseme bosluklari birakilirken yapilan en büyuk hata döseme bosluklarinin dusey elemanlara özellikle  perdelere  bitişik  bırakilmasidir. Döseme ile  perdenin  birlestigi yerler, dösemede olusan büyuķ deprem kuvvetlerinin perdelere iletildigi  nazik  yerlerdir. Bosluk birakilir ama perdenin yaninda degil. Siz perde yaninda  her ne sebeple olursa olsun, küçük  yada büyük boşlük  okudturursaniz doseme deprem kuvveti perdeye oradanda topraga  iletilmez ama  iletilmeyen bu deprem kuvveti yok olmaz mutkaka herhsngi bir yerdeki elemana gecer hasar verir/verebilir. Mumkun mertebe perdelerin tüm kenarlari kalin dosemelerle cevrili olmalidir/olmasina  calisilmalidir. Perde kenarinda tesisat bosluklari, havalandirma bosluklari, aydinlatma bosluklari kesinlikle birakilmamalidir. Asansor etrafindaki, merdiven etrafindaki  yada  dış akslardaki  perdelerin bir tarafi dosemesiz alandir, bu yuzden perdelere gerektigi gibi deprem kuvveti iletilmeyebilir. Bu gibi durumkarda  perdeler  kolonlara oldukca rijit kiriskerle baglanmali ve mumkun mertebe  deprem kuvveti  iletiminde kirislerden yararlanilmalidir. Doseme  bosluklarinin oldugu yerlerde mutlaka o dosemede olusan deprem kuvvetlerinin cevre elemanlara iletildigi hesapla gosterilmelidir. Dosemelerin cevre elemanlara  kuvvet iletiminin yetersiz goruldugu  yerlerde donatilardan yararlanilmalidir, bu donatilar aynen döseme şaposu(mesnet donatisi) gibidir ama yukari atilmaz kedit basinc bolgesinde kalsin diye yukaridan biraz asagiya atilir, bu donatilarin perdede  kalan kismida, dosemede  kalan kismida  Lb  aderans yzunlugunu  saglamalidir. Dosemelerden perdeye iletilecek  kuvveti bulurken iki kat arasindaki  perde kesme kuvveti farkini  hesaplamaniz yeterlidir. Diyelim 4 .katta perde de  200 ton kesme kuvveti varsa, 5.kattaki ayni perdede  150 ton kesme kuvveti varsa 200-150=50 tonluk  deprem kuvveti demekki dosemelerden perdeye o katta  iletilmis  deprem kuvvetidir. Kesme kuvvetinde suneklik olmadigindan iketim hesabinda aktarma donatisi/baglanti donatisi  hesabinda bu 50 ton kuvveti  D  ilede carpmalisiniz bunu  hatirlatayim Yani iletime esas  kuvvet  50xD  kadar  olacaktir.  Tabi  bu doseme bosluk durumu  mimari ile de ilintilidir, dolayisiyla bu tip bosluklarin birakilacagi yerler mimarkada istisare edilmeli,  yukarida bahsettigim sakincali  yerlerde  mimarin bosluk  birakmasi engellenmelidir. Dosemelerde birakilacak bosluklar nedenoyle doseme  calisma  tip tekrar belirlenmeli ve ona gore donatilandirilmalidir oyle durumlar olmaktadir ki döseme  boslugu nedeniyledosemenin bir kismi konsol calisir furuma gelebilmektedir, yazilimda da  bosluklu  dosemelerde  hesap akslari boslugun her kenarini kesecek dekilde 4 yada 5 hesap aksi olacak sekilde    atilmalidir. Doseme bosluk kenarlari ayni perde bosluk kenarlarindaki donati usulune  gore  guclendirilmelidir,  yani doseme  kaybindan dolayi olusacak  donati jaybi  bosluk kenarkarina  koyulmalidir.  Bosluklu  dosemelerde  diger bir hudusta mutlaka dosemelerin sonlu elemanlara gore, elastik doseme  prensiplerine gore modellenmesi  gerekliligidir, dosemede bosluk varsa rijit diyafram modeli kullanilmaz/kullanilmamalidir.

Hocam bilgiler için çok teşekkür ederim. Döşeme boşluk kenarlarına ekstra donatı attırıyorum. Fakat yine de ne gibi önlemler alınmalı diye size sormak istedim tekrardan teşekkür ederim. Bide o boşluk kısmına tali kiriş atmak daha iyi olmaz mı?

Her doseme boslugu kenarina ikincil  kiris atmak  demek, saplama  kiris/kirisler koymak anlamima  gelir, uygun olmayabilir ancak nispeten buyuk doseme bosluklarinda  ikincil kirisler dusunulebilir.