Sayın hocam:
Binalarımızda genleşme dezlerinin ts 500 de, uçlarında rijit perde bulunmayan çerçeve türü yapılarda, derz aralıgı 60 m olabileceği belirtiliyor. Zamana bağlı davranışı göz önüne alan hesapların yapılması durumunda derz aralıgının daha da artabileceği belirtiliyor.
Zamana bağlı davranışı göz önüne alan hesap tarzı hakkında Bilgi verebilirmisiniz ?

Beton ve celigin ISIL genlesme katsayisi Allahtan esitte(10^-5 /santigrad) her ikisini ayni kesitte kullanip betonarme yapabiliyoruz. Biri sicaklik degisimnde 1 birim uzasa/kisalsa, diger 2 birim uzasa/kisalsa betonarme diye bir sey olmazdi. Betonarme doga sartlarina aciktir.Yaz olur, kış olur, gece olur, gunduz olur vb.  Iste bu zamanlarda sicaklik farklarini dikkate alip hesap yaparsaniz zamana bagli bir hesap yapmis olursunuz. ISIL genlesme katsayisi, 1 santigradlik degisimde , o elemanda ne kadarlik birim kisalma olur anlamindadir. Bu sekilde sicakoik farki ne kadarsa elemanda ne kadarlik uzama yada kisalma olacagini bulursunuz.

Yani

(Lson-Lilk)/Lilk=(genlesme katsayi)xT

T=sicaklik farki
Lson=son boy
Lilk=ilk boy.

Hesap basit.
Bu farka gore yapacaginiz hesap size elemandaki uzamayi kisalmayi dolayisiyle kesit etkilerini verir. Sicaklik farklari zamanla baglantili oldugundan zaman bagli bir hesap diyebiliriz.

Hocam aynı başlıkta ben de soru açmak üzereydim.

Şimdi TS500 de diyor ki, “Sıcaklık değişimleri ve büzülme etkileri gözönünde bulundurularak, uzunlukları fazla olan hiperstatik yapılarda, üst yapıda genleşme derzleri düzenlenmelidir. Dış etkilere açık yapılarda, derz aralıkları 40 m yi aşmamalıdır. Sıcaklık değişimlerine karşı korunmuş ve uçlarında rijit perde bulunmayan çerçeve türü yapılarda, derz aralığı 60 m ye kadar artırılabilir. Zamana bağlı davranışı gözönüne alan hesapların yapılması veya büzülmeyi azaltan özel önlemler alınması koşuluyla, bu sınırlar aşılabilir.”

Burada “Sıcaklık değişimlerine karşı korunmuş ve uçlarında rijit perde bulunmayan çerçeve türü yapılar” derken korunmaktan kasıt nedir, bildiğimiz klasik mantolama buna dahil edilebilir mi? Ayrıca “uçlarda rijit perde bulunması”ndan kasıt tam olarak nedir? Bildiğimiz bodrum perdelerinin varlığı mı?

“Zamana bağlı davranışı gözönüne alan hesapların yapılması veya büzülmeyi azaltan özel önlemler alınması koşuluyla, bu sınırlar aşılabilir.”  buradaki kıstas nedir, nasıl ne kadar arttırılabilir ..

Zemin yapısının değişmediği ve deprem derzi için hesap yapılmış ve derze gerek duyulmamış tek düze yapılarda bu konu nasıl ele alınmalıdır? Betonarme yapılarda kaç metreye kadar ne şekilde genleşme derzi göz ardı edilebilir?

Merhaba,

Mumkun  mwrtebe dilatasyondan kacınin. Tek parca bina yapmaya calisin. Sadece uzun bina diye dilatasyon yapmayin. Bir yapida ne kadar  cok kolon/kiris birlesim noktasi varsa o yapi  o kadar  zor yikilir. Bir yapida beton kutlesi ne kadar buyukse sunme/buzulmede  o denli buyuktur. Yani perdeli sistemdeki sunme buxulme cerceveli sisteme gore  daha fazla olur. Klasik mantolama tabiki isi degisimleri icin bir tedbirdir.  Bina ne kadar uzun olursa  olsun sicaklik hesabi yapip tek parca yapin 80 metre, 90 metre….