Merhaba hocam 8 nk bir yapı dizayn edeceğim zemin ve 1. Nk dükkan olarak imal edilecektir burada bölme duvarlar ve kiriş üzeri duvar olmayacağı için zayıf kat düzensizliğini düşünerek dükkan katlarındaki düşey elemanları nk göre büyük yapmayı düşündüm ancak burada da farklı sıkıntılar olabilir donatı dizaynı açısından ve donatıların eğim verilerek küçültüldüğünü biliyorum düşey donatıların yerleştirilmesinde yönetmeliğin öngördüğü ekstra tedbirler var mı? Bir ilgili idare üst kat kolon etriyelerinin alt katta 120 cm devam ettirilmesini önermişti bu konuda sizin fikriniz nedir? Yoksa kesitler ile oynamayarak en olumsuz duruma göre mi dizayn yapmalıyım?

Merhaba,

Ankadigim kadariyla zayif kat söz konusu, belirtmemissiniz ama  kat yukseklikleri fazka ise yumusak katta  söz konusu olabilir. Dusunceniz dogru, bu  katlarda zayif kat onune vecmek icin  dusey elemanlar biraz buyutulebilir, ancak bu buyutmeleri mumkun mertebe simetrik yapin, yani kolonlari  tek yonden degil iki yonden buyutun, kolon esas akskari cakışık  olsun.  Eger  dusey donatilar  1/6  icerisinde ise buketek devam edebilir,  egim 1/6 dan buyukse  kolon dusey donatilari bukulur  ust kat ivin yeni donatilar asagi inecek sekilde duz birakilir, kolonlarin tamamini  sıklastirma  yapabilirsiniz  yaklasiminiz  dogru

Hocam peki böyle durumlarda düşey elemanların kesit alanını artırmak adına zayıf yumuşak kat oluşabilecek kısımlarda üst katlarda devam etmeyen kolon perde eklemek de uygulanabilir mi?

Bu tip calısmalari konyrollu yapmak gerekir. Kat kesme alanini hesaplarsiniz, ust katin kesme alanini hesaplarsiniz(duvarlar dahil) ,  ne kadarlik bir  sorun varsa bu ba baglanda bir buyutme yaparsiniz, buna yakin bir buyutme yaparsiniz. Ayrica şunu  belirteyim , zemin katlar deprem kuvvetkerinin buyuk oldugu en  riskli katlar  bu bahsettigijiz proje degil tum projelerijizde  sadece zemin kata  gelen deprem kuvvetlerini 2  ile carpip bir deprem tediri buyutme katsayisi dahi uygulayabilirsiniz, boyle  bir buyitmenin tum binalarda zemin katlar icin yonetmelige/yonetmeliklere  gitecegi kanaatindeyim. Tabi bunun icin tbdy2018 de boyle bir buyutme yok, kullandiginiz genel
Yazilimlarda zemin kattaki bu deprem buyutmelerine uygun olmayabilir.  Ancak dedigim gibi her halukarfa zemin kat deprem tesirlerinin 2 kat buyutulerek uygulanmasi yararli bir uygulama.

hocam peki r katsayısının b1 düzensizliğinde 0.6 ile 0.80 arasında olması durumunda 1.25nci ile çarpılmasıda daha fazla deprem kuvvetine maruz bırakmak anlamına geldiğini düşünürsek zemin kat üzerine oturan binalar için sizce yeterli olmadı mı yoksa tasarımda dolgu duvarlar kiriş üzeri duvar yükleri irdelenmediği için mi bu sonuçlar doğmuştur?

TBDY2018 deki yaptirimlar genelde  kuvvet artirmaya dayalidir,  bu sekilde duzensizlikler dahil  birtakim olumsuzluklarin  dikkate alinabilecegi düşünülmudtur.  Meseka  4/5R  konusu gibi, meseka bahsettiginiz zayif kat durumunda R  katsayisinin  1,25nci  ile carpilmasi gibi,  Tasarim kuvvetini  artiriyorsunuz ve  bu tip sorunlari bertaraf ettiginixi  varsayiyorsunuz.  Oysa gercekte durum bu kadar basit degil  konu sadece kuvvet artirimiyla  cozulecek konu degil ve  betonarmede  nalesef hersey hesap degil.  Isin icine goreli otelemeler girer(hesaplariniz harici buyuyen),  şekil degustirmeler girer,  bazen ikave eksatrisiteler  dogar, siz sadece  kuvvrti belli oranda  artirip dagitarak bunlarin onlemini  alamazssiniz.  Bu yuzden duzensizliklerden kacmakta fayda var. Ne yaparsaniz yapin  duzdnsizlikleri  hesaba yansitmsniz tam anlamiyla  mumkun degil, en iyisi duzensizlikleri bastan onlemek..