Merhaba hocam bazı projelerde ve bitmiş yapıları gözlemlediğimde gerek mimari kullanım gerek estetik amaçlı bazı kolonlar 2,3 kat yüksekliğinde ve diyafram oluşmadan herhangi bir kiriş yada döşeme ile bağlanmadan dizayn ediliyor bununla alakalı kolonun eğilme ikinci mertebe etkileri  gibi  bir takım çalışmaları formülasyonları inceledim moment büyütme yöntemi gibi bu hususta bir videonuz var mı yada bu konuda bilgi verebilir misiniz? Bu tarz kolonlar nasıl dizayn edilmeli nelere dikkat edilmeli sakıncaları nelerdir?

Merhaba,

Konu genis kapsamli, kisaca aciklayayim. Betonarme  dusey elemanlar nispeten iti oldugundan kolay kolay burkulmaz. Ancak yukseklige gore ikinci mertebe rtkileri buyuk olabilir. Kolon hic deplasman yapmasa uzerindeki normal kuvvet bir ilave moment olusturmaz, ama bu pek mumkun olmaz. Kolonlar herhangi sebeple(deprem hibi) deplasman yaparsa bu deplasmana  (d) dersek, ve bu kolonda 100 ton normal kuvvete sahip olsa bu kolonda ikinci mertebe etkisi dedigimiz ilave ek moment  100 x d  kadar olur. Deplasman buyurse  ikincil etki de buyur. Ayrics kolon kendi duzlemi  icindede sekil degisikliklerine  ugrar, bunlarda  kucuk(pi) delta etkisi dedigimiz yine ikincil  etkiler  olusturur. O halde ikinci mertebe etkisinden kacmak icin yuksek kolomlari epey rijit yapmak  deplasmanlarimi kiditlamak getekir. Ayrivca  B2  denilen yumusak kat duzensizligi de  aslinda kolon narinligiyle ilgilidir.  Ikinci mertebe etkileri en aza  indirmek ivin tbdy2018 de yer alan(betonarme)  denklem 4.36 daki  degerden kucukbdegeri saglamaniz  yerinde olur. Kat yukdekligi fazla olan katlarda  kolonlar biraz daha iri yapilarsk  denklem 4,36  kontrol edilebilir. Ayrica tum kolonlsr  en az bir taraftan xx  en sz bir taraftan  yy  yonunde mutlaka baglanmali deplasman  azaltilmali, ikinci mertebe etkisi onlenmeye  calisilmalidir. Ikinci mertebe etkisi  ile bir  video cektigimi  hatirliyorum ama  yinede bir bakayim yoksa  cekip yayimlayalim.