Merhaba
Sorum kuşatılmış kolon kontrolünde yaşadığım problemler üzerine olacak. Eski yönetmelikte normal sünek ve karma sünek yapılarda zorunlu olmadığı için fazla sorun teşkil etmeyen bu kontrol 2018 yönetmeliğinden sonra çok etken olmaya başladı. Öyle ki bazen kare kesitli kolon kullanamayacağımız tasarımlarda bu kontrolden dolayı mantar döşemelere yöneliyoruz. Kuşatılmış kolon problemi olmadığı için yeterince perde bulunan yapılarda kirişsiz döşeme seçeneği çok daha rahat kurtarmakta. Benim sorum kirişli döşemelerde bu sorunu nasıl çözebileceğimle alakalı. Kirişleri pilyeli yaparak gereksiz donatıları azaltmak veya kirişleri mafsallamak kısmen işe yarıyor. Ancak çoğu zaman İnce kolonların dar kesitlerini ciddi büyütmek gerekiyor. Bu konuda başka bir yaklaşım var mıdır? Kiriş donatılarının kolonu kırmasını önleyecek bir tasarım ya da takviye donatısı.

Bir de çelik yapılarla alakalı ufak bir sorum var. Makas üst başlıklarında burkulma boyunu kısaltmak için kullandığımız çaprazların profilleri genellikle makas aralığı fazlaysa burkulma boyundan problem çıkarıyor. Ancak bazı projelerde çok ince kesitlerin (ör; fi60 boru) 5/6 metre açıklıklarda çapraz elemanı olarak kullanıldığını gördüm. Sadece çekmeye çalıştırabilme şansımızın olduğunu düşünmüyorum özellikle kenar makasları bağlayan çaprazlarda. Bu mümkün müdür? Ayrıca çekmeye çalışan makas alt başlıkları büyük açıklıklarda dahi çaprazlarla bağlamaya gerek var mıdır? Teşekkürler

Merhaba,

Oncelikle hatirlatayim, kolon, kiris kesme guvenligi kontrolü sadece yuksekbsunek sistemlerde gecerli ki, mantigi bu zaten. Eski yonetmelikte de/yeni yonetmeliktede  bu durum boyle.

Muhendislerin yaptigi bir kolaya kacma olayi da bu kontrolden kurtulmak icin, karmaya, yada kirissiz dosemelere yonelmeleri… Kirissiz doseme de tabiki kullanilabilir ama bu secim kolon/kiris kesme guvenliginden kacmak icin olmamali.

Peki yuksek sunek betonarme cerceveli sistemlerde ne tur bir tasarim felsefesi uygulamaliyiz ki  Kolon kiris kesme guvenliklerinde fazla problem yasamayalim.

Bir kere tasiyici sisteminiz mumkun oldugunca duzgun olmali, dikdortgen/kare vb. Capraz, egik kirislerden, garip kesitli kolonlardan kacmalisiniz. Cerceveler duzenli ve tam boy olmali, bunlar onemli. Mumkun mertebe kullandiginiz kolonkarin en/boy orani 1’e yakin olmali, yani kareye yakin olmali, yada dairesel olmali. Dikdortgen kolonlarda da en , boy farki fazla olmamali. Surekli kirislerin okdugu kolonlarda, kolon uzun yonu sureklilik yonunde olmali. Kirisler kolonlara mumkun metebe ortadan baglanmali. Kirisletinizin eni 30cm, 35 cm vb olmali. Gereginden daha yuksek kirisler tercih edilmemeli, gereginden daha buyuk kolonlar tercih edilmemeli. Kolon/kiris birlesim bolgelerindeki etkileri azaltmak icin perdeler kullanilmali. Bu perdeler toplam devrilme momentinin ne kadar buyuk kismini alirsa, kolonlariniz o derece rahatlar ve kolon/kiris kesme oroblemi yadamazssiniz. Prensip olarak perdelerinizin %50, %60 moment oranini saglamasinna ozen gosterebilirsiniz.  Ayrica yuksek beton sinifi kullanin c40, vb. Kisa kirislerden uzak durun. Buyuk kolonlardan(gereksiz uzun) uzak durun.

Diger soruya gelince , tabiki cekme olan elemanda burkulma soz konusu olmaz, alt baslikta cekme oldugunda lamda da 250 den kucukse ek tedbir gerekmez, burkulma olmaz.