Sta4Cad de analiz yaparken bazen perde sürtünme kesmesi yetersiz boyuna donatı arttır Bazen de fotoğraf da ki gibi beton sürtünme katsayısını artırmayı onayla şeklinde hata veriyor. Neden böyle hata alıyorum ne yapmam gerekiyor 2 tür içinde. boyuna donatı arttırmayı onaylıyorum ama beton sürtünme katsayısını arttırmalı mıyım dediği şekilde. Beton sürtünme katsayısı neyi ifade eder?

Sürtünme kuvvetinden bahsetmek için en az iki yüzey olması gerekir. Bu iki yuzey arasında oluşan ve harekete karşı koyan kuvvet sürtunme kuvvetidir.

Insaat muhendisleri icinde zaman zaman bu sürtünme kuvvetleri onem arzeder.

Bir kesite, dik bir kuvvet etkiyorsa bu kuvvete normal kuvvet adı verilir. Bir kesite, kesit yuzeyine paralel bir kuvvet etkiyorsa bu kuvvete de kesme kuvveti adi verilir. Yani normal kuvvet ve kesme kuvvetleri birbirine dik kuvvetlerdir ve kesit yuzeyine etkime durumlarina göre isimlendirilirler.

Sürtunme kuvvetinin oluşması için ya iki farklı malzemenin bitişik olarak birarada olmasi yada ayri zamanlarda dökülmüş ayni malzemenin bitisik olmasi gerekir. Ornek verelim : Beton uzerine konmus bir celik profil düsundugumuzde, birlesme yuzeyinde bir sürtünme kuvvetinden söz edilebilir. Baska bir ornek verelim: Beton dökelim, bir gün sonra döktüģumüz betonun üzerine bir parça daha beton dökelim, bu durumda da farkli zamanlarda döktüğümüz iki beton arasinda sürtünmeden söz edilebilir.

Sürtunme kuvvetinin yönune bakalim. Sürtunme kuvveti bir kere hareketin tersi yonundedir. Iki yuzey arasinda olusur demiştik. Bu iki yuzey ayrı maddeler olabilecegi gibi, farkli zamanlarda dökulmüs ayni maddeler de olabilir demistik. Sürtünme kuvveti dedigimiz kuvvet, yuzeye paralel kuvvetlerdir(kesit yuzeyine paralel). Hatirlayalim, kesit yuzeyine paralel kuvvetleri kesme kuvveti olarak nitelendiriyorduk. O halde surtunme kuvveti dedigimiz kuvvet, ilgili kesitin yuzeyi dusünüldüğunde bir tür kesme kuvvetidir, bu yuzden adınin surtünme kesmesi olarak anilması dogaldır. Kisacasi surtunme kesmesi, surtunme kuvvetini ilgili yuzeylerde oluşturduģu kesme kuvvetinden baska birsey değildir.

Sürtunme kesmesi iki yuzey arasında meydana gelir.Masa üzerine ters cevrilmiş bir baska masa koyun. Üstteki masaya ittirin.İtme neticesinde üstteki masa kayacaktır yada kaymaya calisacaktir(yeterli kuvvetle itmezseniz mada kaymaz).Siz kuvvet uyguladiginizda iki mada arasinda bir kuvvet oluşur ki iste bu kuvvet sürtünme kuvvetidir. Şimdi iki masa arasına biraz yağ dökun ve kuvvet uygulayın.Masayı daha rahatlıkla ittirebileceksiniz. Şimdidd her iki masanin birlesim yuzeyletini girintili cikintili yapin ve ittirin. Bu takdirde ustteki masayi zor hareket ettireceksiniz. O halde surtunme kesmesinin buyüklügu aynı zamanda birlesme yuzeylerini püruz durumuna da baglıdir.

Bir elemana/elemanlara beton doküp, birkac gun ara verip, daha sonra üst kisma beton doktugunuzde de surtunme kesmesinin olustugu bir yuzey oluşur. Bu durumda surtünme kesmesi ilk döktugunuz beton ile, ikinci doktugunuz betonun birlesim yüzeyinde olusur. O halde buradaki surtunme kesmesi icin onlem almak gerekir. Sürtünme kesmesinin yönu kesite paralel demiştik.O halde Surtunme kesmesini karsilamak icin koyacaginiz donatı kesite dik olmalidir. Kolona betonun bir kismini bugun bir kismini ertesi gun doktugumuzu düsunursek, kolon dusey donatılari surtunme kesmesini alan donatilar olarak gorülebilir. Yani surtunme kesmesi için donatı koyacaksaniz, duzleme dik donati koymaniz gerekir.

Duzleme dik donati alan toplamina A derseniz, kullandiginiz donati dayanimina fyd derseniz,

Surtunme kesmesine karsi koyan kuvvet

Vs=A x fyd

diyebiliriz.Betonarme bir kolon icin düsundugumuzde, kolon dusey donatilarinin ayni zamanda sürtunme kesmesine karsi calistigini soyleyebiliriz. Farkli zamanlards beton doktugunuzde, betonu keztiginiz yere , duzleme dik donatilari saplamaniz ve daha sonraki betonu bu sekilde dokmeniz surtünme kesmesine karsi bir onlem olacaktir…

Bir hatirlatma yapayim, malzeme ne olursa olsun surtunme katsayisini kafamiza gore artiramayiz. Zaman, malzeme ozelligi, yuzeylerin puruzluluk durumlari surtunme katsayisini etkiler.