Sınırlı Sünekli Yapılar
Hocam Hayırlı çalışmalar Öncelikle;
Yapıların sünek çözülmesi gerektiğini bilmek ile birlikte yönetmelik açısından bir sorum olacak.
Bir villa yapısında (Z+1) n
Yapıyı A33 çözeceğim DTS 2 ve Sds =0.7
Yönetmeliğin 4.3.4.6 maddesine baktığımda 4.3.4.7 e yönleniyor ve diyor ki aksi durumda 4.3.4.6 da verilen madde uygulanacaktır. 4.3.4.6 son cümlesinde
”Bu koşulun sağlanamaması durumunda, Tablo 4.1’de deprem etkilerinin tamamının süneklik
düzeyi sınırlı çerçevelerle karşılandığı durumlar için tanımlanan R ve D katsayıları ile izin
verilen en üst BYS dikkate alınacaktır.” ibaresi yer almakta o zaman ben A33 olarak almak koşulu ile yapıyı 2 yönde %75 sağlamadan çözümleme yapabilirim anlamını çıkarıyorum.Bu madde ile ne demek istiyor BYS bir üst sınıf olduğu için bu değeri alarak devam edebilir miyim edemezsem ve Mdev%75 sağlamam gerekiyorsa bu madde de neyi belirtmek istemişler Hocam .
- 5 Yanıtlar
Merhaba,
Buradaki yorumda küçük bir yanlış anlaşılma var, izin verirseniz açayım.
4.3.4.6’daki devrilme momenti koşulu (Denk. 4.3, o bilinen %75 şartı) sağlanamadığında, A33 sistemini seçip devam edemezsiniz. Maddenin son cümlesindeki “süneklik düzeyi sınırlı çerçevelerle karşılandığı durumlar için tanımlanan R ve D katsayıları” ifadesi, aslında Tablo 4.1’deki A31 sistemini işaret ediyor — yani perdelerin taşıyıcı sistemde yokmuş gibi kabul edilip, deprem etkisinin tamamının süneklik düzeyi sınırlı çerçeveler tarafından karşılandığı sistem.
Yani madde şunu söylüyor: “%75 şartını sağlayamıyorsanız, sisteminizi zaten A33 (karma sistem) olarak değerlendiremezsiniz; bu durumda perdeler taşıyıcı sistemin parçası sayılmaz ve tüm deprem yükü çerçevelere yıkılmış kabul edilir.” Bu, A33’ün “bir üst BYS” haliyle devam etmek değil, sistem sınıfının tamamen değişmesi anlamına geliyor.
Ayrıca DTS ve BYS kombinasyonuna göre A31 sisteminin her durumda kullanılabilir olmadığını da göz önünde bulundurmanız gerekir (4.3.4.1 ve 4.3.4.3’teki sınırlamalara bakmanızı öneririm).
Özetle: %75 şartını sağlamadan A33 ile devam edemezsiniz; %75 sağlanmıyorsa sistem A31’e döner ve buna göre R-D katsayıları ile BYS sınırları değişir.
Kolay gelsin.
Hocam öncelikle çok teşekkür ediyorum.
Sınırlı sünek kesinlikle çözülmemesi gerektiği kanısındayım bende sadece yönetmeliğin bu şekilde bir yaklaşımı var ise yapılamıyorsa net bir şekilde anlamak amacıyla yazıyorum.
Yazdıklarınızdan sonra bir kaç soru daha belirdi.
A33 =Deprem etkilerinin moment aktaran süneklik düzeyi sınırlı
betonarme çerçeveler ile süneklik düzeyi sınırlı boşluksuz betonarme
perdeler tarafından birlikte karşılandığı binalar”bu durumda perdeler taşıyıcı sistemin parçası sayılmaz ve tüm deprem yükü çerçevelere yıkılmış kabul edilir.” şeklinde yorumunuzda anlayamadığım;
(a33)bu davranış katsayısı tanımına bakıldığında sınırlı perdelerinde çalıştığına dair yorum yapmamız gerekmez mi. Çalışmaz demek yanlış değil mi
a33 devam edemeyip a 31 e yönlenmemiz gereken yeri de çözemedim.
Konu ile alakalı aydınlatırsanız sevinirim. Hayırlı çalışmalar
Hocam çok yerinde bir soru haklısınız, gerçekten kritik nokta burası. Biraz daha netleştireyim.
1) “Perdeler çalışmaz” demek yanlış, haklısınız — doğrusu “R ve D katsayılarında perde payı sayılmaz” demek.
4.3.4.7’ye göre, süneklik düzeyi sınırlı perde ile süneklik düzeyi sınırlı çerçevenin birlikte kullanıldığı sistemlerde (A33) de, karma sistemlerdeki gibi aynı Denklem 4.3 şartı (%75 devrilme momenti kuralı) aranıyor. Bu şart sağlanamazsa, “süneklik düzeyi sınırlı çerçevelerle karşılandığı durumlar için tanımlanan R ve D katsayıları ile izin verilen BYS” kullanılıyor (ideCAD’in yönetmelik açıklama sayfasında bu madde birebir bu şekilde aktarılıyor).
Burada kastedilen, perdenin fiziksel olarak taşıyıcı sistemden çıkarılması değil. Perde gerçek modelde yine kendi üzerine düşen yükü taşır. Değişen şey, deprem yükü hesabında kullanılan R, D katsayıları ve izin verilen BYS‘nin, A33’ün kendi değerleri değil, A31’in (sadece süneklik düzeyi sınırlı çerçeve) daha muhafazakâr değerleri olması. Yönetmelik bunu bir güvenlik/ceza mekanizması olarak kurgulamış: perdeleriniz baskın devrilme momentini karşılayamadıysa, sistem davranışının çerçeveler tarafından ne kadar kontrol edildiği net değildir, bu yüzden en güvenli tarafta kalınması isteniyor.
2) A33’ten A31’e “sistem değişimi” mi, yoksa sadece katsayı ödünç alınması kısmını şöyle izah edeyim çünkü ifade ederken yanlış kelimeleri seçmiş olabilirim
Bu noktada literatürde küçük bir yorum farkı var: Prof. Nuray Aydınoğlu, asmolen döşemeli sistemler özelinde yazdığı bir açıklamada, %75 şartı sağlanmadığında sistemin A31 olarak tanımlanacağını ifade ediyor (yani sistem sınıfının fiilen değiştiğini söylüyor). Bazı diğer kaynaklarda ise bu durum “sistem A33 kalır, sadece A31’in R-D-BYS değerleri kullanılır” şeklinde daha yumuşak ifade ediliyor. Pratikte tasarımcı için sonuç aynı: aynı R, D ve BYS sınırlarıyla devam edilir. Ama bu terminolojik farkı bilmekte fayda var, zira bazı yazılım/hesap raporlarında (örn. ideCAD’in “Perde Devrilme Momenti Kontrolü” raporunda) bu kontrol doğrudan 4.3.4.7 başlığı altında otomatik yapılıyor ve sonuç buna göre etiketleniyor.
Kısaca özetleyecek olursam;
%75 şartını sağlamadan A33 ile devam edebilirsiniz, ama A33’ün kendi R-D-BYS değerleriyle değil, A31’in (daha düşük R, daha sıkı BYS) değerleriyle. Bu ciddi bir fark yaratır, tasarım deprem yükünüz artar.
Umarım açıklayabilirmişimdir
Teşekkür ediyorum hocam.
Yazdıklarınızla paralel düşündüğüm için sonuç olarak A33 sistemlerde katılımın %75 olup olmadığına bakmaksızın A31 değerleri ile katılım şartı aramadan sınırlı sünek bir yapı çözebilirim yorumunu çıkarıyorum. Yanlış anlamıyorum değil mi hocam.
şimdi yazılanları okudum. ben de aynen sizin anladığınız şeyi anladım.
Yanıtlamak için giriş yapın.