İyi günler hocam
Yapı tasarımı yaparken deprem kuvvetini taşıyıcı sistem davranış katsayısına bölerek yapıya etki ettiriyoruz. Bu durumda yapıya gerçekte etkiyecek olan deprem ivmesini de azaltarak etki ettirmiş oluyoruz. Bu doğru bir yaklaşım mıdır? Mesela Maraş depreminde yapılara 2g ivme etki etti, oysa yapılar 0,2g veya 0,5g gibi ivmelere göre tasarlanmıştı. bu yaklaşım yanlış değil midir?
Yapıları Türkiye’nin her yerinde tekrarlama periyodu 472 yıl olan depremlere göre tasarlamak doğru bir yaklaşım mı?
Bu konuda birkac video cektigimi hatirliyorum, onlari izleyin. Deprem kuvvetlerini iki sekilde karsilarsiniz
1…dayanimla
2…sekil degistirme(suneklikle)
Deprem kuvvetlerinin tamamini dayanimla karsilamak ekonomik olmaz. Mesela 100 tonluk bir yatay kuvveti 100 ton dayanima sahip elemanlarla karsilarsaniz, buyuk keditler cikar(betonarme). Bunun yerine sizde bu 100 ton deorem kuvvetinin bir bolumunu dayanimla, bir bolumunu suneklikle karsiliyorsunuz. 100 ton deprem kuvvetini R=8 olan bir betonarme cerceveli sistemde karsilsyacaksaniz 100/8=12,5 ton dayanimla, 100-12,5=87,5ton ise sunrklikle yani sekil degistirmeyle karsilanacagini varsayiyirsunuz. Dayanima gore tasarimi nasil yapiliyor hatirlayin. Malzemeletin dogrusal olmayan kismina gecmiyorsunuz(gerilme sekil degistirme egrisi). Bu sekilde sadece dogrusal hesap yapiyorsunu,/yaptiginizi saniyorsunuz. Oysa biliyorsunuz ki malzeneler/elemankar aktiiktan donrada kuvvet tasiyor. Ama dogrusal daysnima gore tasarimda akmadan sonraki kismi diz hesapta yok varsayiyirsunuz. Bu kuvveti 8 e boldugunuzde kalan 87,5 ton kismi ise iste bu aksn , sekil degistirem kidim karsiliyor, siz dogrusal hesap yaptiginixi zannetsenizde, 8 e bolerek aslinda nonlineer yani dogrusal olmayan hesabi da isin icine katmis oluyorsunuz. Olayin mantigi bu.
Diger kisma gelince. Turkiyenin her yerinde deprem yonetmeligindeki spektrumlar aşilmadi. Siz pazarcik merkezdeki ivmeye gore k.maras metkezdeki yapilar icin ivme buyuk diyemezssiniz. K.maras merkezdeki ivne degerlerine bakmaniz gerekir. Herseye ragmen bazi yerlerde tbdy2018 asildi ancak yaptiginiz bu hesapkar hrp bir olasilik ve yuzde 10 asilma olasiligi olan hesaplar. Depremlerin bir ortalama cevrimi var. Maras depremi bazi yerlerde cevrimi 475 yilda olan dd1 e denk geliyor bu dogru. Ancak dudunun buyuk deprem olmus ve aradan 474 yil gecmis sizde proje yapmissiniz ddw he gore. Bir aşilmadan bahsedemeyiz, butun bunlar yapilarin bu sekil gocme sebebi degil, dunek tasatlanan yapilar bu sekil göcmez. Son bir hatirkatma yapayim. Herseye ragmen brn tasarim spektrumu olarak DDW degil DD1 kullanacagim diyebilirsiniz ve yspilari DD1 e gore tasarlayabilirsiniz. Bu mumkun.