Hocam merhaba. Bina Deprem Tasarım Gözetmenliği hakkında bir sorum olacaktı. İlgili tebliğde TGUA-1 TGUA-2 diye 5’e kadar giden alanlarda tasarım gözetmenliği hizmeti alınması zorunlu kılınmış. Fakat bu alanlar ayrıntılandırılmamış araştırdığım kadarıyla. Bilginiz dahilindeyse bu hizmetin alınmasının zorunlu olduğu durumlar hakkında bilgi verebilir misiniz? Teşekkür ederim. 

Merhaba,

Deprem yönetmeliği  özel binalarda(özel hesaplarda, deprem yönetmeliğinin özel bina gördüğü durumlarda) tasarım gözetmeni istiyor. Projeleri inşaat mühendisi hazırlıyor, ilgili gözetmen kontrol ediyor, yol haritası çiziyor, gerekirse değişiklik yaptırıyor. Kısaca Tasarım gözetmeni proje yapmıyor, kontrol ediyor. Belirttiğiniz gibi bugün itibarıyla 5 adet tasarım gözetmeni tanımlanmış durumda.

TGUA1(Tasarım Gözetmeni Uzmanlık Alanı 1)… Zeminle ilgili çalışmaları kapsıyor. Bazı zeminler tanımlanması zor zeminler, yumuşak zeminler, sıvılaşan zeminler. Yönetmelikte bu zeminler ZF zemin olarak tanımlanmış durumda. Bu zeminlerde altta oluşan ivmenin tam bina altında hangi değere ulaştığının hesaplanması gerekir ki zemin büyütmesi büyüktür bunlarda. Bunun içinde eskiden olan depremlerden(en az 11 deprem) yada oluşturulmuş depremlerden yartarlanılır, önce zemin modellenir(sondajlara göre, laboratuvar değerlerine göre) sonra bu zemine sanal olarak bu deprem verilir ve tam bınanın oturacağı yerdeki ivme bulunur dolayısıyla yeni bir spektrum oluşturulur, tam yapının altındaki ivmenin bulunması işlemi sahaya özel zemin çalışmasıdır. TGUA1 bu çalışmayı kontrol eder ve ZF zeminlerde zorunludur.

TGUA2….Kazık kullanılan yapılarda doğrusal olmayan hesap yapılması durumunda(yapı + kazık beraber modelleme) TGUA2 kontrolünde yapı kazık beraber çalışması modellenmesini kontrol eder. Bu rada tabi zemininde doğrusal olmayan davranış dikkate alınarak saha sondajlarına göre modellenmesi gerekir.

TGUA3… Biliyorsunuz deprem hesabında doğrusal hesap yöntemleri ve doğrusal olmayan hesap yöntemleri kullanılmakta.

DOGRUSAL HESAP YÖNTEMLERİ
a…Eşdeğer Deprem Yükü Yöntemi
b…mod birleştirme yöntemi

DOĞRUSAL OLMAYAN HESAP YÖNTEMLERİ
a…tek modlu itme yöntemleri(sabit tek modlu, değişken tek modlu)
b… çok modlu itme yöntemleri
c…zaman tanım alanında hesap

Özellkle mevcut binaların performans analizinde doğrusal hesap kullanmaya yönetmelik izein vermez(çok kısıtlı), mevcut binalarda  şekil değiştirme esaslıo hesabı kullanmak gerekir. TBDY nin 5. bölümünde ve  mevcut yapıların ele alındığı 15.bölümde hangi yapılarda doğrusal hesap hangi yapılarda doğrusal olmayan hesap kullanılacagı düzensilik durumlarına göre, binanın komplex olma durumuna göre, kkütle katılım oranlarına göre, EKO oranlarına göre belirtilmiştir, binanız hangisine uyuyorsa o yöntemi seçersiniz.  Deprem hesabında Dogrusal yöntemlerden (a) ve (b) maddeleri uygunsa ve doğrusal olmayan hesap yöntemlerinden sadece (a) maddesi yapınıza uygunsa TGUA3 GEREKMEZ, deprem hesabınız için doğrusal olmayan hesap yöntemlerinden (b) ve (c)  uygunsa TGUA3 gerekir. Yani çok modlu ve zaman tanım alanındaki doğrusal olmayan hesapta Tasarım gözetmeni gerekir.

TGUA4…. Yüksek binaların tasarımı 3 aşamada yapılır ve şekil değiştirme(doğrusal olmayan hesap) zorunludur. BYS=1  olan binalar tüm DTS lerde yüksek bina sınıfına girer ve BYS=1 bina tasarlanacaksa TGUA4 gerekir.

TGUA5…. Tasarlanan binada izolatör kullanılacaksa mutlaka gözetmen gerekir buda TGUA5 gözetmenidir.

hocam merhabalar benim şöyle bir sorum olacaktı.mevcut binada yapılan deprem performans analizinde dediğiniz gibi şekil değiştirmeye göre tasarım yapılmalı. burda doğrusal olmayan hesap yöntemlerini kullanmalıyız. nonlineer tek modlu analizde tbdy-2018 de 5.6.2.2 de olan  koşulları sağlaması gerekir.bizim yapımız tek modlu analiz koşullarını sağlamıyor.ve bizim çok modlu analiz geçmemiz gerekiyor. sorum şu binamız her koşulda da güçlendirmeye gidecek gibi görünüyor tgua hizmetini analiz aşamasında mı yoksa güçlendirme  aşamasında mı tgua hizmeti almalıyız

TGUA hizmeti  hesap teknigiyle ilgili  konudur.  Hem mevcut durumda  hem binayi guclendirdikten sonra performans  analizi yapacaksiniz  yani  2 analiz.  DOLAYISIYLA TGUA HIZMETINI,  hesap yonteminize  bagli  olarsk  ILK ANALIZ ASAMASINDA ALMALiSINIZ

Hocam merhaba. Bu maddeyi tam olarak anlayamadım, internette de herhangi bir kaynak bulamadım. Nasıl bir temel tasarlarsak bu maddeye tabi oluruz bunu merak ediyordum. Mesela temelle birlikte çalışan bir fore kazık uygulaması yaptık. Kazık donatıları temele bağlanıyor. Bu durumda bu maddeye tabi olur muyum? Teşekkür ederim.

Kazik zemin etkilesim hesabi 3 yontemle yapilir, yapinizin BYS  sine gore ve DTS sine gilore kazik etkilesim hesabini  ya dogrusal ya dogrusal olmayan yontemlerle yaparsiniz  .  BYS VE DTS nize gore dogrussl olmayan hesap kullanmak zorundaysaniz Tasarim Gozetmeni gerekir, BYS VE DTS nize  gore dogrusal hesaba yonetmelik izin veriyrsa  Tasarim Goztmeni gerekmez, asagida  bu yontemleri yazdim.

YONTEM 1

DTS 1, 1a  2, 2a okan BYS=1  Binalarda  dorusal mayan hesap uygulanir  TASARIM GOZETMENI GERRKIR.

YONTEM 2

DTS 3, 3a,4, 4a olan BYS=1 de ve  DTS1, 1a, 2, 2a olan kazikli  tum binalarda dogrusal mayan hesapta  uygulanir Tasarim gozetmeni  gerekir.

YONTEM 3

DTS 1a, 2a ve BYS>=4 kazikli  binalarda  ve DTS 1,2,3, 3a ve BYS>=2  olan kazikli  binalard a  DD2 depremine  gore dogrusal hesapta uygulanir, tasarim gozetmeni gerekmez, dogrusal hesaptir.

Genelde  klasik  yapilarda  (muhtemelen sizinki de oyle)  yontem 3 ile  hesaplanir ve tasarim gozetmeni gerekmez.

Bu konuda ayrintili bilgi yonetmeligin 16.C.3  maddesinde verilmistir.