ZEMİN SIVILAŞINCA NE OLUR ?

Yapilarimızi zeminler uzerine inşaa etmekteyiz. Bir insaat muhendisinin (projeci) asıl gorevi de ust yapi yuklerini güvenli bir sekilde zemine iletmektir.

İşin kötü tarafi , bu yükleri zemine ilettigimizde bile oh diyemiyoruz. Bu seferde karşimıza , zeminin bu yukleri tasiyıp taşıyamayacağı durumu  cıkıyor.Birde bunun tetkiklerini  yapmak gerekiyor.

Sıvilaşma , yeraltı su seviyesi altindaki tabakaların ,gecici bir sure de olsa, mukavemetlerini kaybederek sivı gibi davranmasidir.Sivılaşma icin bir titresime bir, calkalanmaya gerek vardir. Bir çay bardagina toz şeker atin ve çay doldurun.Bardagin dibinde şeker taneciklerini hareketsiz olarak görebilirsiniz. Simdi bardaga bir kaşik sokup karıstırmaya baslayin. Seker taneciklerinin çay icerisinde yukarıya dogru ciktıgını, cay icerisinde  yüzdüğünü görürsunüz. İste sivılaşmada da mekanizma budur. Zemin danecikleri bir dış etki nedeniyle yüzmeye baslar, adeta sıvi gibi hareket eder.

Sivılasma mekanizmasinı bir ornekle anlattim. Bina zemin danecikleri ustunde durmakta. Sivilasma olusmasıyle, bu danecikler hareketlenir dedik. Bu durumun ustteki yapıda nasil hissedildigine bakalim.

Yapı yukünün verildigi zemin daneleri sıvı gibi hareket ettiğine göre, sıvılaşma anında bu danelerin üzerindeki yapıda sıvı üzerindeki bir yapi gibi hareket eder. Yapıniz cok hafifse , yapı sıvı nın kaldirma kuvveti sebebiyle yüzebilir yada yapı agirsa batar. Anlasildigi uzere sivılasmanın kendisi yapiya herhangi bir zarar vermemektedir. Yapıya zarar veren  durum , sıvilaşma sebebiyle yapıdaki büyük yer değistirmelerdir…

Ahmet CELIKKOLLU
Insaat Muhendisi
ESKISEHIR