Donatı Bindirme Boyu Hesaplama Aracı

1. Kapsam ve varsayımlar

Araç, TS 500 Bölüm 9'a göre çekme ve basınç donatısının düz (kanca/manşon kullanılmayan) kenetlenme boyunu ve bindirmeli ek boyunu hesaplar. Dört ek türü desteklenir: kiriş/döşeme çekme donatısı (Denk. 9.2), bütün kesiti çekme taşıyan elemanlar (α₁ = 1,8), basınç donatısı (§9.2.6a) ve kolon boyuna donatısı (§9.2.7 ile TBDY 2018 §7.3.3.1).

• Hesap tekil çubuklar içindir. Demet donatıda bireysel çubuk bindirme boyu %20 artırılır (§9.2.2); hasır donatı Çizelge 9.2'ye göre ayrıca ele alınır.
• Fazla donatı indirimi (A_s,gerekli/A_s,mevcut, §9.1.2a) uygulanmaz; sonuç güvenli taraftadır. Süneklik düzeyi yüksek çerçeve elemanlarında ve perde kritik yüksekliğinde bu indirim zaten yapılamaz.
• Kolon düşey donatısı betonlamada 45°–90° eğimli olduğundan Konum II kabul edilir.
• Manşonlu (§9.2.3) ve kaynaklı (§9.2.4) ekler kapsam dışıdır.
• Önerilen bindirme boyu, gerekli değerin 10 mm'ye yukarı yuvarlanmışıdır; yuvarlama mevzuat koşulu değil uygulama kolaylığıdır.

2. Kullanılan büyüklükler ve birimler

• f_ck, f_ctk, f_ctd — beton karakteristik basınç, karakteristik ve tasarım eksenel çekme dayanımı (MPa)
• f_yk, f_yd — donatı karakteristik ve tasarım akma dayanımı (MPa)
• φ — eklenen boyuna donatı çapı (mm); φ_s, s — sargı donatısı çapı ve aralığı (mm)
• c_c — boyuna çubuğun net beton örtüsü; a — aynı sıradaki çubuklar arası net uzaklık (mm)
• r — aynı kesitte eklenen donatının toplam donatıya oranı; α₁ — bindirme boyu katsayısı
• l_b — kenetlenme boyu; l₀ — bindirme boyu (mm); h — eleman yüksekliği, kolonda en küçük kesit boyutu (mm)

3. Hesap adımları

TS 500 Denk. 3.1, Denk. 6.2 · §6.2.5: γ_mc = 1,5 yerinde dökülen, 1,4 öndökümlü, nitelik denetimi yetersizse 1,7; γ_ms = 1,15

TS 500 Denk. 9.1 (nervürlü çubuk)

TS 500 §9.1.2a: düz yüzeyli çubukta k_yüzey = 2 · 32 < φ ≤ 40 mm için k_çap = 100/(132 − φ) · c_c < φ veya a < 1,5φ ise k_örtü = 1,2 · Konum I'de k_konum = 1,4, Konum II'de 1,0

TS 500 Denk. 9.2, §9.2.5a. Konum I artırması (×1,4) l_b içinde bir kez uygulanır.

TS 500 §9.2.6a — kanca yapılmaz; φ > 30 mm çubuklara bindirmeli ek yapılamaz

TS 500 §9.2.7a–c · TBDY 2018 §7.3.3.1: ekler serbest yüksekliğin orta üçte birinde, l₀ ≥ l_b

4. Kontroller ve sınırlar

• Sargı çapı: φ_s ≥ φ/3 ve φ_s ≥ 8 mm (TS 500 §9.2.5a).
• Sargı aralığı: s ≤ h/4 ve s ≤ 200 mm (§9.2.5a); basınç ekinde s < d/4 (§9.2.6a). TBDY 2018 kapsamında kirişte s ≤ h/4 ve 100 mm (§7.4.3.2a), kolonda s ≤ b_min/3 ve 150 mm (§7.3.3.1).
• Sargı adedi: bindirme boyunca en az 6 sargı (§9.2.5a). Adet, uçlarda birer sargı olduğu kabulüyle ⌊l₀/s⌋ + 1 alınır.
• Bitişik olmayan bindirme: eklenen çubuklar arası açıklık ≤ l₀/6 ve ≤ 100 mm (§9.2.2).
• Düz yüzeyli çubuk: düz kenetlenmeye yalnızca nervürlü çubuklarda izin verilir (§9.1.2a); S220 çubukta kanca gerekir. Basınç ekinde kanca yapılamadığından S220 basınç bindirmesi uygun sayılmaz.
• Şaşırtma: ek merkezleri arası ≥ 1,5 l₀ ise ekler şaşırtılmış sayılır (§9.2.5a).
• Kullanım oranı: her kontrol talep/kapasite olarak verilir; < %90 uygun, %90–100 sınırda, > %100 yetersiz.

5. Kullanım notları

• TBDY 2018 §7.4.3.2(a): kiriş sarılma bölgelerinde (kolon yüzünden 2h), kolon-kiriş birleşim bölgelerinde ve açıklık ortası alt donatı bölgesi gibi akma olasılığı olan yerlerde bindirmeli ek yapılmaz; ek boyunca §7.2.8 özel deprem etriyesi kullanılır.
• TBDY 2018 §7.3.2.2: bindirmeli ek yapılan kolon kesitinde toplam boyuna donatı oranı %6'yı geçmemelidir. Bu oran araçta kontrol edilmez.
• Perde yatay gövde donatısı eklerinde TBDY 2018 §7.6.4'e göre l₀ ≥ 1,5 l_b ve 90° kanca gerekir; bu durum araçta ayrıca modellenmemiştir.
• “Projedeki değeri kontrol et” seçeneğiyle mevcut bir detayın bindirme boyu gerekli değerle karşılaştırılır; sargı adedi ve açıklık sınırı bu değere göre hesaplanır.