Medeniyet Mühendisleri
Forum Yanıtları Oluşturuldu
-
Plak ve perde arasındaki bağlantı düğüm noktaları hatalı olabilir. STA4CAD’de perde-plak bağlantı noktalarını manuel kontrol edip aynı düğüm noktalarına sahip olup olmadığını teyit etmelisin.
-
eminim ki bir çok vatandaş ne yapacağını düşünüyordur.
bu video kaydı onlara ışık olacaktır. çok kıymetli açıklamalar.
-
@celikkollu bu konuda detaylı açıklamış. aşağıdaki linkten izlemenizi tavsiye ederim.
medeniyetmuhendisleri.com
ÇORUM İLİNDE GERÇEKLEŞEN TASARIM HİLESİNİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ | Medeniyet Mühendisleri
izleyiniz.https://m.youtube.com/watch?v=KjOAy_Ckw80
-
Merhaba, oldukça önemli bir konuya değinmişsin. Açık alanda uzun bir betonarme rampa tasarımında, üst yapı – temel – zemin etkileşimi başta olmak üzere birçok parametreyi göz önünde bulundurmak gerekiyor. Sorularını tek tek ele alalım.
1. Rampa Bitimindeki Sahanlık/Temelin Küçültülmesi ve Mesnetlenme Koşulları
Ankastre mesnet kabulü, pratikte karşılaşmayacağımız kadar yüksek yanal yükler ve dönmeler üretiyor. Özellikle rampa bitimindeki temelin bu kadar yüksek iç kuvvetlere maruz kalması, analiz yaklaşımının aşırı konservatif olmasına neden olabilir.
Ancak rampa bitiminde temeli küçültmek (yastık kirişi gibi davranacak şekilde) çözüm olabilir mi?
• Eğer temeli küçültüp rijitliğini azaltırsan, esnek davranışa izin vermiş olursun, ancak bu durumda rampa ile temel arasındaki deformasyon uyumu çok kritik hale gelir.
• Yastık kirişi gibi bir çözüm, ancak temel altındaki zeminin rijitliğinin yeterli olduğu ve temel oturmalarının problem yaratmayacağı durumlarda uygulanabilir. Eğer zemin zayıfsa, bu tür bir esnek mesnet yaklaşımı daha fazla oturma farkına neden olabilir.
• Alternatif olarak, rampa bitimindeki temel ve sahanlığı daha esnek hale getirmek yerine, üstyapı-taban birleşimini hareketli hale getirecek mafsallı bağlantılar düşünülebilir.
Özetle, temeli küçültmek yerine, yük aktarım mekanizmasını değiştirerek rijitliği optimize etmek daha sağlıklı olabilir.
2. Ankastre Mesnet ile Üstyapı Tasarımı, Esnek Temel ile Temel Tasarımı Ayrı Yapılabilir mi?
Bu yöntem pratikte bazen kullanılsa da mühendislik açısından bazı riskleri var.
• Ankastre mesnet kullanarak yaptığın analiz, üst yapı için daha kötü senaryoyu verir ve kesitleri buna göre tasarlarsın. Ancak, bu yöntemde gerçek temel rijitliği ve zemin etkileşimi hesaba katılmadığı için tasarım fazla güvenli tarafta kalabilir (overdesign).
• Öte yandan, gerçek zemin-etkileşimli modeli sadece temel tasarımında kullanırsan, bu sefer üst yapı ile temelin etkileşimi eksik kalabilir. Örneğin, gerçek deplasman koşullarına göre yapılmamış bir kolon boyutlandırması, gerçekte tahmin edilenden daha fazla moment alabilir.
Bu yüzden ideal yaklaşım, üst yapı ve temel rijitliğini birlikte değerlendirerek hem yapı hem de temel tasarımını ortak bir modelde optimize etmek olacaktır. Eğer bu çok karmaşıksa, en azından üst yapı analizinde elde edilen tepkileri temel analizine taşıyarak bir doğrulama yapılmalı.
3. Açık Alanda Rampa/Merdivenlerde Isı Farkı ve Rötre/Büzülme Etkileri Göz Ardı Edilebilir mi?
Kesinlikle göz ardı edilmemeli. Kapalı mekanlarda bile sıcaklık farkları nedeniyle kısmi uzamalar ve büzülmeler olurken, açık alanlarda maruz kalınan sıcaklık değişimleri çok daha büyük deformasyonlara yol açar.
Özellikle:
• Rampa ve sahanlık birleşim bölgelerinde termal genleşme nedeniyle çatlaklar oluşabilir.
• Eğer yapı çok rijit tasarlanmışsa, termal yükler nedeniyle istenmeyen gerilmeler ortaya çıkabilir.
• Derz kullanımı çok önemli bir faktör. Eğer belli bir derz açıklığına kadar sıcaklık etkileri ihmal edilebiliyorsa, bu değer kapalı mekanlar için geçerli olabilir, ancak açık alanda her zaman dikkate alınmalıdır.
• Isı farkı ve rötre nedeniyle deformasyonlara izin veren detaylar kullanmak, uzun vadede çatlakları ve malzeme yorulmasını minimize edebilir.
Burada pratik bir öneri:
• Eğer rampa 35-40 metre uzunluğundaysa, yaklaşık her 8-12 metrede bir genleşme derzi düşünülmesi gerekir.
• Termal yükleri tüm yapıya yaymamak için belirli noktalarda mafsallı veya kayıcı mesnetli çözümler düşünülebilir.
Sonuç
1. Rampa bitimindeki temel rijitliği: Direkt küçültmek yerine, yük aktarım mekanizmasını optimize etmek daha mantıklı.
2. Ankastre mesnet ile üst yapı tasarlayıp, temel tasarımını esnek modelle yapmak: Teorik olarak uygulanabilir ama mühendislik açısından eksiklikleri var. En azından yük aktarımlarını kontrol edip doğrulama yapmak gerekir.
3. Isı farkı, rötre ve büzülme etkileri: Açık alanlarda kesinlikle göz ardı edilmemeli. Uygun genleşme derzleri ve detay çözümleri ile bu etkiler minimize edilmeli.
Son olarak, proje özelinde temel altı zemin özelliklerini, yapının kullanım amacını ve uzun vadeli davranışını da göz önünde bulundurmak gerekir. Eğer zemin oturmaları önemli bir riskse, o zaman tüm sistemi birlikte değerlendirmek daha sağlıklı olacaktır.
Soruların oldukça önemli ve detaylıydı, umarım bu cevaplar sadece senin için değil, diğer meslektaşlarımız için de faydalı olur!
-
Merhaba,
SAP2000’de replicate komutunu kullanırken ekstra düğüm noktalarının oluşması, genellikle aşağıdaki nedenlerden kaynaklanabilir:
-
Mesh Ayarları ve Otomatik Bölme
- SAP2000, elemanları otomatik olarak bölüp yeni noktalar oluşturabiliyor. “Auto Mesh” veya “Connectivity Tolerance” ayarlarını kontrol etmek faydalı olabilir.
-
Frame ve Joint Tanımlamaları
- Replicate işleminden önce joint (düğüm noktası) tanımlarını kontrol ettiniz mi? Eğer ilk modelde bazı noktalar “joint” olarak tanımlıysa, çoğaltma işlemi sırasında ekstra noktalar yaratılabilir.
-
İç İçe Geçmiş Elemanlar (Overlapping Elements)
- Kolonların iç içe geçmiş görünmesi, modelde çakışan frame elemanlarının olduğunu gösterebilir. “Select > Intersecting Frame Elements” komutuyla çakışmaları kontrol edebilirsiniz.
-
Replicate Ayarları ve Seçili Elemanlar
- Replicate işlemi sırasında mesnet noktaları seçili olmasa bile, SAP2000 bazen bağlantılı düğüm noktalarını kopyalayabiliyor. Eğer mümkünse, sadece kolon ve kirişleri değil, düğüm noktalarını da inceleyerek işlem yapabilirsiniz.
Sorunun devam edip etmediğini görmek için:
- “Check Model” fonksiyonunu çalıştırın ve hata/uyarı mesajlarını kontrol edin.
- “Assign > Joint > Merge Joints” komutunu kullanarak gereksiz düğüm noktalarını birleştirmeyi deneyin.
Eğer hala düzelmezse, detaylı model ayarlarını ve SAP2000 versiyonunu paylaşabilir misiniz? Böylece daha net bir çözüm üretilebilir.
Kolaylıklar dilerim!
-
-
Mevcut kaçak bir ön üretimli betonarme yapının performans analizi yapılırken dikkat edilmesi gereken birkaç kritik konu var. Yapının mevcut durumunu tespit etmek, geçerli yönetmeliklere göre güvenli olup olmadığını değerlendirmek ve gerekirse güçlendirme kararlarını vermek için kapsamlı bir mühendislik analizi yapılması şarttır.
Aşağıda adım adım ilerleyerek performans analizinde nelere dikkat edilmesi gerektiğini ve hangi yaklaşımla ilerlemenin daha doğru olacağını detaylandırdım:
1. Mevcut Yapının Durum Tespiti ve Ön Değerlendirme
Performans analizi öncesinde, yapının mevcut haliyle statik ve dinamik davranışının anlaşılması gerekir. Kaçak bir yapı olması nedeniyle projeye uygun inşa edilip edilmediği belirsiz olabilir. Bu nedenle mevcut yapı üzerinden detaylı tespitler yapılmalıdır:
Zemin Etüdü ve Temel Kontrolü:
Don derinliği ve temel yüksekliği incelenerek temel sisteminin mevcut zemin koşullarına uygun olup olmadığı değerlendirilmelidir.
Zemin sınıfı, oturma riskleri ve sıvılaşma potansiyeli belirlenmelidir.
Eğer temel sisteminde bir problem varsa, üst yapının sağlam olması yeterli olmayacaktır.
Beton Kalitesi ve Donatı Durumu:
Karot Testleri (TS EN 13791 ve TS 500 gereklilikleri kapsamında) yapılarak beton dayanımı belirlenmelidir.
Donatı Okuma (GPR, Ferroscan ile) yapılmalı ve projedeki donatı ile uyumu kontrol edilmelidir.
Klorür ve Karbonatlaşma Testleri ile donatı korozyonu olup olmadığı belirlenmelidir.
Mevcut Projeler ve As-built Durumu:
Eğer orijinal proje yoksa, yapı tekrar modellenmeli ve projelendirilmelidir.
Yapı sisteminin analitik olarak çözülmesi gerekir (perdeli sistem mi, çerçeve sistem mi? Yük aktarımı nasıl?).
2. Performans Analizi ve Yönetmelik Seçimi
Burada en kritik soru şu: Mevcut yapı imalat projelerine göre mi değerlendirilmelidir, yoksa yeni yapı gibi mi analiz edilmelidir?
Seçenek 1: Mevcut Yapı İmalat Hesaplarına Göre Performans Analizi
Eğer yapı projeye uygun olarak inşa edilmişse ve proje bilgileri eksiksizse, “mevcut durumu” esas alarak değerlendirme yapmak mümkün olabilir.
Ancak kaçak yapı olduğu için projeye tam uygunluk garantisi yok ve projeye güvenmek hatalı sonuçlara yol açabilir.
Yönetmelikte yer alan mevcut yapı kabul katsayıları (Dayanıma Göre Değerlendirme, Malzeme Güvenlik Katsayıları, vb.) kullanılarak analiz yapılabilir.
Bu yöntem, güçlendirme gerekliliği olup olmadığını anlamak için ilk aşamada tercih edilebilir.
Seçenek 2: Yeni Yapı Gibi Hesaplanarak Analiz Edilmesi
Kaçak yapı olması nedeniyle yönetmelik şartlarına tam uyumlu olmadığından, TBDY 2018 ve ilgili yönetmeliklere göre yeni bir yapıymış gibi analiz etmek daha güvenli olur.
Mevcut kesitler ve malzeme dayanımları kullanılarak, ama yeni bina tasarımına uygun şekilde modellenerek hesap yapılmalıdır.
Betonarme Eleman Kesit Kapasiteleri, mevcut dayanım sınıflarına göre hesaplanarak değerlendirilmelidir.
Yönetmeliğe göre “Doğrusal Olmayan İtme Analizi (Pushover Analizi)” ve “Deprem Dayanım Katsayısı R” değerleri yeni yönetmelik şartlarına uygun şekilde belirlenmelidir.
📌 Önerilen Yaklaşım: Yeni bir yapı gibi ele alarak analiz etmek daha sağlıklı olur. Çünkü kaçak yapıların mühendislik hesapları genellikle yetersiz olabilir ve eski yönetmelik şartlarına göre üretilmiş olabilir.
3. Performans Analizi Aşamaları
Performans analizinde aşağıdaki aşamalar izlenmelidir:
3.1. Mevcut Malzeme Dayanımlarının Belirlenmesi
Karot Basınç Dayanımı Testi
Donatı Tespit ve Kesit Alanı Kontrolü
Betonarme Elemanların Kapasite Hesapları
3.2. Yapısal Modelleme ve Analiz
Yapı SAP2000, ETABS, IdeCAD gibi yazılımlarda modellenmeli.
Yanal ötelenmeler, temel oturmaları ve düzensizlikler belirlenmeli.
Modal analiz ve titreşim frekansları incelenerek rijitlik kontrolleri yapılmalı.
İtme Analizi (Pushover) ve Performans Seviyesi belirlenmeli.
3.3. Deprem Yönetmeliğine Göre Değerlendirme
TBDY 2018’e Göre Performans Düzeyi Belirlenmeli:
Göçme Öncesi (Collapse Prevention – CP)
Can Güvenliği (Life Safety – LS)
Hizmet Verebilirlik (Immediate Occupancy – IO)
Zayıf halkalar ve güçlendirilmesi gereken elemanlar belirlenmeli.
4. Güçlendirme Kararı
Eğer performans analizi sonucunda yapı “Can Güvenliği” seviyesinin altında çıkarsa, güçlendirme yapılması gereklidir. Güçlendirme yöntemleri:
Kolon ve Kiriş Güçlendirmeleri (Mantolama veya CFRP ile)
Temel Güçlendirme (Jet Grout, Mikro Kazık vb.)
Çelik Elemanlarla Destekleme
Yeni Perdeler veya Betonarme Eleman Eklemeleri
Güçlendirme maliyet analizi yapılmalı ve eğer güçlendirme maliyeti yeni bina yapımına yakınsa, yeniden inşa etme seçeneği de düşünülmelidir.
Öneriler
✅ Mevcut yapı analiz edilirken yeni bina gibi hesap yapılması önerilir.
✅ Karot testleri ve donatı okuma ile malzeme dayanımları net şekilde belirlenmelidir.
✅ Yapı mevcut performans seviyesine göre analiz edilerek güçlendirme gerekliliği belirlenmelidir.
✅ Eğer güçlendirme ekonomik değilse, yeni bir bina yapılması daha mantıklı olabilir.
Sonuç olarak: Kaçak ön üretimli betonarme yapıların mühendislik standartlarına tam olarak uyumlu olmama riski nedeniyle, yeni bina gibi analiz yapılması daha sağlıklı olur. Yönetmeliğe uygun modelleme ve performans analizi yaparak, en güvenli ve ekonomik çözümü belirlemek gerekir.
-
Yüksek yapılarda fırtına esnasında rüzgarın oluşturduğu dinamik yükler nedeniyle bina salınım yapabilir. Bu durum, özellikle yatay rijitliği zayıf yapılarda daha fazla hissedilir.
Ağır vasıta trafiğinin yoğun olduğu bölgelerde, bina temellerine ulaşan titreşim dalgaları hissedilebilir. Bu tür durumların değerlendirilmesi için frekans analizleri ve vibrasyon testleri yapılmalıdır.
Bir binada fırtına veya araç geçişi sırasında oluşan sallanma ve titreşimler, genellikle dinamik yüklerden kaynaklanır. Ancak bu hareketlerin hissedilir düzeyde olması durumunda, yapının taşıyıcı sistem performansının, zemin özelliklerinin ve tasarım kriterlerinin detaylı bir şekilde değerlendirilmesi gerekir. gerçekleştirilecek olan ölçüm ve analizler sonucunda, gerekirse yapısal güçlendirme veya zemin iyileştirme çalışmaları yapılmalıdır.
-
Abi sen inşaat mühendisi değil misin. Mimarların konusuna niye el atıyorsun 🙂
Emeğine sağlık teşekkür ederim.
-
Kıymetli bilgiler. Teşekkür ederiyoruz.
-
Rar Şifresi
medeniyetmuhendisleri.com