Ahmet Celikkollu
Forum Yanıtları Oluşturuldu
-
Sorunuzla ilgili deprem yonetmeligi maddesi asagidaki gibidir:
“7.6.5.1 – 7.6.2.2’de tanımlanan kritik perde yüksekliği boyunca perde uç bölgelerinin her
birinde toplam düşey donatı alanının perde brüt enkesit alanına oranı en az 0.002 olacaktır. Bu
yüksekliğin dışında bu oran 0.001’den daha az olmayacaktır. Perde uç bölgesinin geometrisinde
ve donatısındaki geçiş, üç kat boyunca kademeli olarak yapılacaktır. Ayrıca, perde uç
bölgelerinin her birinde boyuna donatı miktarı 4 14 φ ’ten az olmayacaktır. Perde uç bölgelerinde
boyuna donatı oranı 0.03’ü (bindirme bölgesinde 0.06) geçmeyecektir”
Goruldugu gibi perde uc bolgesindeki düsey donati orani icin 2 kontrol yapilir. Birincisi perde brut kesit alani baz alinarak. Ikincisi ise sadece baslık bolgedi kesit alani baz alinarak. Bahsettiginiz boyuna donati oraninin 0.03 u gecmeme durumu PERDE BASLIK EN KESIT ALANI ILE ILGILIDIR VE BU KISTAS AYNEN KOLON GIBI CALISAN BASLIK BOLGESININ DUSEY DONATI ORANI KONULMUSTUR. Zaten 0.03 degeri de dikkat ederseniz kolon oranina yakindir.
-
Sorunun başlığinı ve ilk cumleleri okuyunca yapı kalıp tasarımindan neyi kastettiginizi oek anlamadim, içerigi okuyunca anlayabildim. Soruda bir kavram kargaşası yaşamıssıniz. Sorunuz taşıyıci sistem tasarımı ile ilgili, kalıp tasarımı ise farklı bir konu.
Sorunuza cevap vereyim: Yapi denetim uygulama yonetmeligi ilgili maddesi alttaki gibidir
“MADDE 6 – (1) (Değişik:RG-14/4/2012-28264) Proje ve uygulama denetçisi mimar ve mühendisler tarafından, proje
müelliflerince hazırlanan projelerin mevzuata, Ek-3’te gösterilen Form-1 ile belirlenmiş asgari kriterlere uygunluğu ve detay
ve hesapların doğruluğu, kontrol edilir. Var ise, eksiklik ve hataların giderilmesi sağlanır. Eksikliği ve hatası bulunmayan
projeler, ilgili denetçi mimar ve denetçi mühendis tarafından onaylanır.”
Yine planli alankar imar yönetmeliginin değisiklik yapilan 57.maddesinin 13.fikrasi da asagiski gibidir:
“(13) Bu projeler ilgili (Değişik ibare:RG-6/2/2018-30324) idarelerin en az 1 yıl deneyimi haiz teknik personeli tarafından başvuru tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde incelenir, eksik veya yanlış yok ise uygun görüldüğü yapı sahibine ve proje müellifine yazılı olarak ve elektronik ortamda bildirilir.”
Goruldugu uzere yapi denetim ve belediye muteselsilen proje kontrolunden sorumludur. Daha once 13.fikra degisikligi olmadigindan belediye sorumlulugu yok gibi gorunuyordu ama mahkemece bu fikranin konmasi belediyeyi sorumlu hale getirmekte.
Yonetmelikler/standartlar malum minimum sartlari soyler. Yani yonetmelikteki degerin bir ustunu yapmak yonetmelik disina ciktiginiz anlamina gelmez. Ilgili denetcilerin gorevini yukarida yonetmelik maddesiyle belirttim. Denetciler belli bir alt yapisi/sebebi olmadan buna muellife aciklamadan kisisel istekte bulunamaz.
-
Biliyordunuz kenetlenme hem badinc donatilari hem cekme donatilari icin gerekir ama badinc donatikarindaki kenetlenne boyu nispeten kisadir. Kenetlenne boyu, donatinin gerekmedigi yerden itibaren baslar. Devam etmeyen Dosemelerde ust donatilar yada pliyelerin kenar kusimlari genelde mesnet momentleri nedeniyle cekmeye calisir ve cekme kenetlenne boyunun saglanmasi icin disemenin kirise bindigi yerin sonunda 90 derece bukulerek Lb kenetlenmesi saglanmaya calisir. Akt diseme dinatilari ise genekde doseme irtata takin bolgede cekmeye calusir ve bir dure sonra bu bolge biter, momentin isaret degistirfigi yerden sonra ise jenetlenme boyu baslar. Bu nokta mesnetten epey oncedir, mesnete dek cogu zanan kenetlenme zaten saglanmistir ve bu yuzden disemenin oturdugu kiriste akt donatini 80 detece bukulerek ayruca kenetlenme boyu uzatilmasi gerekmez.
-
Buldugunuz bindirme boyları minimum değerlerdir, bunları artirabilirsiniz.
-
Merhaba,
Verecegim bu cevap SADECE BU SORU ÖZELİNDEDIR VE SADECE DÖŞEME ALT DONATILARI IÇİN GECERLIDIR.
DB444 dosemesinin alt donatilarini hic kesmeden BB443 dosemesinde kullanabilirsiniz, hatta bu doseme ALT DONATILARI ICIN 12 metrelik donatiyi hic kesmeden uzatabilirsiniz.Ancak tabiki tüm dosemelerde donatilar arasi mesafe tabiki uyumlu olacak. Ancak ayni sey ust donatilar icin gecerli degil. PLIYE kullanmadan boyle bir tasarim yapsaydiniz ust donatilari direkt tüm dosemeleri kapsayacak sekilde uzatamazdiniz. Çünku ust donatilar dosemelerde mesnet momentleri icinde yerlestirilir ve komsu her iki taraftan gelen donatilar ayri ayri mesnet momentlerini alir, ust donati anlaminda dolayisiyla boyle bir birlestirme yapamazssiniz ama alt donati anlaminda yapabilirsiniz. Bu yuzden cevabin SORU OZELINDE diye belirttim.
-
Merhaba,
Mimari ile statik uyumu oneml bir detay bazen sizde okdugu gibi bu detay herhangi bir yük artisina yada dagilimina etkisi olmayabilir bazende tam tersi etkisi olabilir. Ancak burada kriter etkisi var/etkisi yoktan ziyade projeler arasi uyumdur.
Bu baglamda konu özeline bakarsak, sizin bir tadilat ruhsati almaniz gerekmez. Ancak gezilemeyen catinin sizin paftalara ilgili yere yapistirilarak muellifin(sizin), yapi denetimin ve ruhsat idaresinin paftadaki birlesim bolgesini muhurlemesi/imzalamasi gerekir.
-
Merhaba,
Ölculeri goremiyorum, bu baglamda cevap verecegim. Kisa kirisi uzunluk/yukseklik orani 4 ten kucuk kiris kabul edelim.Yani 200 cm aciklik varsa siz burada 50cm yuksekliginde kiris kullanirsaniz evet kisa kiris olur(200/50=4). Ama 200cm aciklikta 40cm yuksekliginde kiris kullanirsaniz 200/40=5 kisa kiristen kurtulursunuz demek istedigim bu durumkarda kiris yuksekligini azaltabilirsiniz kisa kiristen kurtulabilirsiniz. Yonetmelik zaten catlamis kesit kullanfiriyor perdeye bagli kitisler haric bu rijitligi iyice azaltmak pek fogru olmasa gerek.
-
Merhaba,
Öncelikle bir konuda uyarida bulunacagim daha sonra sorulari cevaplayacagim. Kiris yuksekligi ile genisligi arasindaki oran 3’ten fazla olmamalidir. Aksi takdirde yuksek kiris dinifina girer ve hesap teknigi degisir, bu kirisleri diger kirisler gibi hesaplayamazssiniz. 50/210 betonarme kiristen bahsediyorsunuz, 210/50=4.2 . Kiris ebatlarinizi tasariminizi bir gozden gecirin.
Sorularinizin cevaplari şu sekilde:
2 sira donati yapabilirsiniz ve ikinci sira donatilari etriye ike sarmaniza gerek yok, ancak tabiki ikinci sira donati icin bir takim seylere dikkat etmeniz gerekir.
1…Eger ikinci sira donati koyacajsaniz donatilarin bazilari asagi inecegoinden moment kolu azalacak ve kiris moment kapasiteniz azalacaktir. Dolayidiyla ikinci sira donatilari hangi sekilde yapacaksaniz kiris kesitinizin tarafsiz eksenini ona gore bulmali ve bu tarafsiz eksene gore kiris moment kapasitesini daha duşuk bulmalisiniz. Ikinci sita donatiyi sekillerddki gibi uygulayabilirsiniz,
2.. Yanyana donati aralarindaki sartlar neyse alt alta okan donati mesafelerinde de bu sartlara uymalisiniz. Yani kirislerde iki donati arasi 2 cm den kucuk olmaz, donati capindan az olmaz ve kullandiginiz betondaki buyuk agreganin 4/3 unden buyuk olmaz. Genelde 32mm agrega kullaniyorsani, 3,2 x (4/3)=4.26 cm den kucuk olamaz. Mesafeleri azaltacaksaniz siparis betonda max agrega capinida belirtmelisiniz, mesela dmax=12 gibi. O zaman 12x(4/3)=1,6=2 cm mesafeyi kullanabilirsiniz, burada amac donatilar arasina betonun girmesi.
-
Merhaba,
Öncelikle yatay donatilar/etriyeler/çirozlar neden temel içine iner yada inmelimidir ona bakalim:
Kolonlarda biliyorsunuz kolon etriye ve cirozlarinin aynen ustte oldugu gibi temel icinde de en az 30cm yada kolon kisa kenari yuksekligince(hangisi namusaitse) devam etmesi mecburidir. Bunun nedenide dusey donatilarin temel icinde burkulmasinin önlenmesidir. Etriyeler/cirozlar tarafindan belirli araliklarla temel icinde tutulan dusey kolon donatilari boylece burkulmazlar.
Soru ozeline bakalim. Perdelerde durum nedir? Perdelerde deprem yönune gore perdenin bir ucu basinca calişırken diger ucu cekmeye calisir, deprem yön degistirdiginde ise cekmeye calisan uc basinca, basinca calisan uç ise cekmeye calismaya başlar. Perde uc bolgelerindeki bu nedenle kolona benzer sekilde detaylandirilir. Kisacasi perde uc bolgelerinde buyuk normal kuvvetler olusur/olusabilir. O halde perde uc bolgelerindeki dusey donatilarin da burkulma ihtimali vardir ve yine o halde perde uc bolgelerindeki etriyeler ve cirizkarda donati burkulmasini önlemek icin temelde devam etmelidir. Perde uc bolgelerindeki etriyeler ve cirozlar en az 30 cm yada perde kusa genisligi kadar(hangisi namusaitse) temel icinde devam ettirilir. Uc bolgesi haric perde yatay govde donatilarinin temel icinde devam etmesi, burkulma riski olmadigindan gerrkmez. Gorseldeki kesit eger uc bolgesi ise hatalidir ve temel icinde de etriye ve cirozun devami gosterilmelidir. Bahsettigim perde uc bolgekerindeki bu durum TBDY2018 MADDE 7.6.5.2 nin (b) fikrasinda acikca belirtilmistir.
-
Merdiven/asansör kuleleri gibi bölumlerde hiç bir durumda hangi kat olursa olsun perde ile çevirme zorunluluğu yoktur. Ancak bu tip perdeye uygun kısimlarda perde olusturularak tasarim yapilabilir. Bu genel açiklamadan sonra soru özelinizs bakalım.
En ust kata dek perde çıkmışsiniz ve bu katta ozellikle ekonomik sebeplerden dolayı perdeleri kolona döndurmek istiyorsunuz. Esas olan binanin en tabanindan itibaren dusey eleman boyutlarini hic degistirmeden en üst kata çikarmaktir. Ancak kat alanina göre cok kucuk alana sahip olan asansor ve merdiven kulelerini konunun dişında tutmak gerekir cunku bu bolumun kutlesi/alani epey düşuk oldugundan düsey elemanlar arasi ani kesit degisiminin olumsuz etkisi pek yoktur. Sadece tasarim bu kuleleri kapsiyorsa bahsettiginiz perdeler kolona donusturulebilir. Ancak burada bahsettigim sadece bir alttaki perde uc basliklarinin kule bölumune çıkarilmasi degildir. Kule kismina cikarilacak kisimlar kolon sartlarini saglamali, minimum 30cm genisliginde olmali donati capı ve donati yuzdesi olarakta aynen betonarme kolon kriterlerine uygun olmalidir. Yoksa sadece perde uc bolgelerinin ayni sekilde direkt kuleye cikarilmasi dogru modelleme degildir, yapilmamalidir.